Sterrenwachten over de hele wereld stellen astronomen in staat het universum te verkennen en de geheimen van het heelal te ontdekken.
Hier bieden wij een selectie van de belangrijkste en krachtigste sterrenwachten op de wereld. Deze grote wetenschappelijke locaties stellen astronomen in staat het universum te verkennen vanaf verschillende continenten. Elke sterrenwacht speelt een belangrijke rol bij het ontdekken van nieuwe hemellichamen en het begrijpen van ons heelal. Van het noordelijk tot het zuidelijk halfrond beschikken deze plaatsen over optische, radio- en ruimte-telescopen die de huidige stand van de wereldwijde sterrenkunde laten zien.
Sterrenwachten over de hele wereld stellen astronomen in staat het universum te verkennen en de geheimen van het heelal te ontdekken.
Hier bieden wij een selectie van de belangrijkste en krachtigste sterrenwachten op de wereld. Deze grote wetenschappelijke locaties stellen astronomen in staat het universum te verkennen vanaf verschillende continenten. Elke sterrenwacht speelt een belangrijke rol bij het ontdekken van nieuwe hemellichamen en het begrijpen van ons heelal. Van het noordelijk tot het zuidelijk halfrond beschikken deze plaatsen over optische, radio- en ruimte-telescopen die de huidige stand van de wereldwijde sterrenkunde laten zien.
In dit artikel
27 plaatsen om te ontdekken — Mis de laatste niet!
De sterrenwacht La Silla ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2400 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en is actief sinds de jaren zestig. Op het terrein staan meerdere telescopen die door astronomen van over de hele wereld worden gebruikt om de zuidelijke hemel te bestuderen. In de loop van de decennia zijn hier vele ontdekkingen gedaan, waaronder vroege waarnemingen van exoplaneten en supernova's.
Het Observatorio del Roque de los Muchachos staat op de top van een vulkaan op La Palma, op de Canarische Eilanden, op ongeveer 2.400 meter hoogte. Daar is de lucht donker en droog, wat het een van de beste plekken op het noordelijk halfrond maakt om sterren te bekijken. Astronomen uit veel landen werken er samen met grote optische telescopen, waaronder de Gran Telescopio Canarias.
De Paranal-sterrenwacht ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2.600 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en herbergt de Very Large Telescope, een stelsel van vier grote telescopen die samen of afzonderlijk kunnen werken. De hemel boven Paranal behoort tot de donkerste en droogste ter wereld, waardoor verre sterrenstelsels, sterren en andere hemellichamen goed waarneembaar zijn.
De Teide-sterrenwacht ligt nabij de top van de Teide-vulkaan op de Canarische Eilanden, op een hoogte van ongeveer 2.400 meter. De lucht boven de Atlantische Oceaan is hier het grootste deel van het jaar helder, wat Europese astronomen er decennia geleden toe bracht deze plek te kiezen. De telescopen bestuderen overdag de zon en 's nachts verre sterrenstelsels, en onderzoekers uit de hele wereld komen hier regelmatig werken.
Het Royal Observatory Greenwich staat op een heuvel in het zuidoosten van Londen en is een van de historisch belangrijkste plekken in de astronomie. Hier werd de nulmeridiaan vastgesteld, die de aarde in oost en west verdeelt. De gebouwen dateren uit de 17e eeuw en herbergen oude telescopen en instrumenten die generaties astronomen hebben gebruikt. Bezoekers kunnen door het terrein wandelen, het observatorium verkennen en elke dag om 13.00 uur de rode tijdbal zien vallen.
De Mauna Kea Observatoria staan op de top van een slapende vulkaan op Hawaii, op ongeveer 4 200 m hoogte. De lucht is droog, de nachthemel is donker en de hoogte maakt het mogelijk het heelal te bestuderen boven een groot deel van de aardse atmosfeer. Telescopen van teams uit vele landen zijn hier samengebracht om sterren, sterrenstelsels en verre objecten te onderzoeken.
De Kitt Peak National Observatory staat op de top van een berg in de Sonorawoestijn in Arizona, op grond van de Tohono O'odham Nation. De locatie herbergt tientallen optische en radiotelescopen, waardoor het een van de best uitgeruste astronomische sites op het noordelijk halfrond is. Astronomen van over de hele wereld komen hier om de nachtelijke hemel te bestuderen, die profiteert van droge lucht en weinig lichtvervuiling.
Het Mount Wilson Observatory ligt in de bergen boven Los Angeles en was in de 20e eeuw een van de belangrijkste plekken in de astronomie. Edwin Hubble toonde hier aan dat het heelal uitdijt en dat er andere sterrenstelsels buiten de Melkweg bestaan. Enkele telescopen zijn er nog steeds in gebruik.
Het Palomar Observatory staat op een berg in het zuiden van Californië en herbergt enkele van de bekendste telescopen ter wereld. Het belangrijkste instrument, de Hale-telescoop, werd gebouwd in het midden van de 20e eeuw en geldt nog steeds als een van de krachtigste optische instrumenten van zijn soort. Astronomen hebben hier sterrenstelsels, quasars en andere hemellichamen ontdekt die ons begrip van het heelal ingrijpend hebben veranderd.
De Very Large Array is een netwerk van radiotelescopen in de woestijnvlaktes van New Mexico, op ongeveer 2.100 m hoogte. De schotelantennes werken samen om radiosignalen uit de verre ruimte op te vangen. Astronomen gebruiken het om sterrenstelsels, zwarte gaten en andere objecten te bestuderen die met gewone telescopen niet zichtbaar zijn. Het is een van de meest gebruikte radio-observatoria ter wereld.
Het Dominion Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van British Columbia, Canada, en is sinds het begin van de 20e eeuw een belangrijk centrum voor astronomisch onderzoek in Noord-Amerika. Het herbergt een grote optische telescoop die astronomen al decennia gebruiken om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen. De geschiedenis van dit observatorium is nauw verbonden met de ontwikkeling van de Canadese astronomie.
ALMA is een netwerk van radioantennen dat is geplaatst in de Atacamawoestijn in Chili, op ongeveer 5.000 meter hoogte. De droge lucht en de hoogte maken dit tot een van de beste plekken ter wereld om het heelal in radiogolven te bestuderen. Astronomen gebruiken ALMA om koude gaswolken, verre sterrenstelsels en gebieden waar nieuwe sterren ontstaan te observeren, en om signalen op te vangen die optische telescopen niet kunnen waarnemen.
De Very Large Telescope staat op de top van de Cerro Paranal, in de Atacamawoestijn in Chili. Hij wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht en bestaat uit vier grote hoofdtelescopen die samen kunnen werken om zeer zwakke en ver verwijderde objecten in de ruimte te observeren. De droge lucht en heldere nachten van de Atacama maken dit tot een van de meest geschikte plekken ter wereld voor optische sterrenkunde. Astronomen van over de hele wereld komen hier naartoe om verre sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
Het Vera Rubin Observatory staat in de Atacamawoestijn in Chili en is gewijd aan een van de meest ambitieuze hemelkarteringen ooit ondernomen. De grote telescoop fotografeert elke nacht brede stukken van de hemel op zoek naar objecten die van helderheid veranderen of bewegen, zoals asteroïden, supernova's en andere kortdurende verschijnselen.
Het Cerro Tololo Inter-American Observatory ligt op grote hoogte in de Chileense Andes en biedt astronomen uit Noord- en Zuid-Amerika een helder zicht op de zuidelijke hemel. De lucht is droog en de nachten zijn donker, wat observaties mogelijk maakt die vanuit het noordelijk halfrond niet haalbaar zijn. Vanuit dit observatorium zijn belangrijke ontdekkingen gedaan over de opbouw van het heelal.
Las Campanas Observatory ligt in de Andes van Chili, in de regio Valparaíso, op ongeveer 2.500 meter hoogte. Vanuit deze locatie bestuderen astronomen de zuidelijke hemel met grote optische telescopen. Het observatorium heeft bijgedragen aan onderzoek naar supernova's en verre sterrenstelsels. De droge en donkere hemel boven de Atacamawoestijn maakt dit een van de meest gewaardeerde plaatsen voor astronomische waarnemingen ter wereld.
De Chacaltaya-sterrenwacht ligt hoog in de Boliviaanse Andes, vlak bij La Paz, op ongeveer 5.200 meter hoogte. De dunne lucht en de open hemel op deze hoogte maken het een goede plek om het heelal te bestuderen. Onderzoekers bestuderen er ook kosmische straling, omdat de hoogte dit soort metingen ten goede komt.
FAST is een reusachtige sferische radiotelescoop die gebouwd is in een natuurlijke kom tussen de bergen van Guizhou, in China. De schotel meet ongeveer 500 meter in doorsnede en behoort tot de grootste van zijn soort ter wereld. De telescoop vangt radiosignalen op uit de ruimte en wordt door onderzoekers wereldwijd gebruikt om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
De Xinglong-sterrenwacht ligt in de provincie Hebei en maakt deel uit van de Nationale Astronomische Observatoria van China. Het beschikt over meerdere optische telescopen waarmee sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen worden bestudeerd. Het is een van de drukst bezochte onderzoekslocaties van het land, waar Chinese en buitenlandse onderzoekers gebruikmaken van de donkere nachthemel in de omliggende heuvels.
De Indian Astronomical Observatory ligt in de regio Ladakh, hoog in de Himalaya. Door de droge lucht en de heldere hemel gedurende een groot deel van het jaar is dit een van de beste plekken in Zuid-Azië om sterren en sterrenstelsels te bestuderen. Astronomen uit heel India komen hier om de nachthemel te observeren onder omstandigheden die op lagere hoogten zelden te vinden zijn.
Het Okayama Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van de prefectuur Okayama en is een van de belangrijkste astronomische onderzoeksstations van Japan. Astronomen gebruiken er meerdere telescopen om de nachtelijke hemel te bestuderen op verschillende terreinen van de astronomie. De locatie werd gekozen vanwege de heldere nachten en de lage lichtvervuiling. Dit observatorium werkt nauw samen met andere onderzoeksinstellingen in Oost-Azië.
De Iraanse Nationale Sterrenwacht staat op een bergtop nabij Kashan en is de grootste astronomische instelling van het land. De hoofdtelescoop biedt onderzoekers toegang tot een zeer heldere hemel, zodat zij sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen kunnen bestuderen.
Het South African Astronomical Observatory is het belangrijkste astronomische centrum in zuidelijk Afrika. Het ligt in de buurt van Kaapstad en kijkt al sinds de 19e eeuw naar de zuidelijke hemel. Wetenschappers van over de hele wereld komen hier om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
Het Entoto-observatorium staat op een heuvel boven Addis Abeba, op een hoogte die het ver houdt van het licht van de stad. Het is een van de belangrijkste centra voor astronomisch onderzoek in Oost-Afrika, waar wetenschappers de nachtelijke hemel bestuderen en bijdragen aan de wetenschappelijke ontwikkeling op het continent.
De Siding Spring Observatory ligt in New South Wales, ver van de grote steden en hun lichtvervuiling. Hierdoor is het een van de belangrijkste plekken op het zuidelijk halfrond om de nachtelijke hemel te bestuderen. Op het terrein staan meerdere telescopen die worden gebruikt door Australische en internationale onderzoekers. Bij heldere nachten is de hemel boven Siding Spring erg donker, wat directe waarnemingen mogelijk maakt van sterrenstelsels en andere objecten die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
De Mount Stromlo Observatory ligt op een heuvel net buiten Canberra en is al meer dan een eeuw een belangrijk centrum voor de Australische astronomie. Onderzoekers hebben hier de zuidelijke nachtelijke hemel bestudeerd en wezenlijke bijdragen geleverd aan de optische astronomie en astrofysica. Een grote bosbrand in 2003 verwoestte een groot deel van het terrein, maar het werd gedeeltelijk herbouwd en functioneert vandaag nog steeds als onderzoekscentrum.
De Sterrenwacht van Haute-Provence ligt in de heuvels van Zuid-Frankrijk, ver van de lichten van de stad. Het is een van de oudste astronomische onderzoekscentra van Frankrijk en is al tientallen jaren in bedrijf. In 1995 ontdekten astronomen hier de eerste exoplaneet die rond een zonachtige ster draait, een ontdekking die ons beeld van het heelal voorgoed veranderde. De site is nog steeds actief voor onderzoek en verwelkomt ook bezoekers.
In dit artikel
27 plaatsen om te ontdekken — Mis de laatste niet!
De sterrenwacht La Silla ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2400 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en is actief sinds de jaren zestig. Op het terrein staan meerdere telescopen die door astronomen van over de hele wereld worden gebruikt om de zuidelijke hemel te bestuderen. In de loop van de decennia zijn hier vele ontdekkingen gedaan, waaronder vroege waarnemingen van exoplaneten en supernova's.
Het Observatorio del Roque de los Muchachos staat op de top van een vulkaan op La Palma, op de Canarische Eilanden, op ongeveer 2.400 meter hoogte. Daar is de lucht donker en droog, wat het een van de beste plekken op het noordelijk halfrond maakt om sterren te bekijken. Astronomen uit veel landen werken er samen met grote optische telescopen, waaronder de Gran Telescopio Canarias.
De Paranal-sterrenwacht ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2.600 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en herbergt de Very Large Telescope, een stelsel van vier grote telescopen die samen of afzonderlijk kunnen werken. De hemel boven Paranal behoort tot de donkerste en droogste ter wereld, waardoor verre sterrenstelsels, sterren en andere hemellichamen goed waarneembaar zijn.
De Teide-sterrenwacht ligt nabij de top van de Teide-vulkaan op de Canarische Eilanden, op een hoogte van ongeveer 2.400 meter. De lucht boven de Atlantische Oceaan is hier het grootste deel van het jaar helder, wat Europese astronomen er decennia geleden toe bracht deze plek te kiezen. De telescopen bestuderen overdag de zon en 's nachts verre sterrenstelsels, en onderzoekers uit de hele wereld komen hier regelmatig werken.
Het Royal Observatory Greenwich staat op een heuvel in het zuidoosten van Londen en is een van de historisch belangrijkste plekken in de astronomie. Hier werd de nulmeridiaan vastgesteld, die de aarde in oost en west verdeelt. De gebouwen dateren uit de 17e eeuw en herbergen oude telescopen en instrumenten die generaties astronomen hebben gebruikt. Bezoekers kunnen door het terrein wandelen, het observatorium verkennen en elke dag om 13.00 uur de rode tijdbal zien vallen.
De Mauna Kea Observatoria staan op de top van een slapende vulkaan op Hawaii, op ongeveer 4 200 m hoogte. De lucht is droog, de nachthemel is donker en de hoogte maakt het mogelijk het heelal te bestuderen boven een groot deel van de aardse atmosfeer. Telescopen van teams uit vele landen zijn hier samengebracht om sterren, sterrenstelsels en verre objecten te onderzoeken.
De Kitt Peak National Observatory staat op de top van een berg in de Sonorawoestijn in Arizona, op grond van de Tohono O'odham Nation. De locatie herbergt tientallen optische en radiotelescopen, waardoor het een van de best uitgeruste astronomische sites op het noordelijk halfrond is. Astronomen van over de hele wereld komen hier om de nachtelijke hemel te bestuderen, die profiteert van droge lucht en weinig lichtvervuiling.
Het Mount Wilson Observatory ligt in de bergen boven Los Angeles en was in de 20e eeuw een van de belangrijkste plekken in de astronomie. Edwin Hubble toonde hier aan dat het heelal uitdijt en dat er andere sterrenstelsels buiten de Melkweg bestaan. Enkele telescopen zijn er nog steeds in gebruik.
Het Palomar Observatory staat op een berg in het zuiden van Californië en herbergt enkele van de bekendste telescopen ter wereld. Het belangrijkste instrument, de Hale-telescoop, werd gebouwd in het midden van de 20e eeuw en geldt nog steeds als een van de krachtigste optische instrumenten van zijn soort. Astronomen hebben hier sterrenstelsels, quasars en andere hemellichamen ontdekt die ons begrip van het heelal ingrijpend hebben veranderd.
De Very Large Array is een netwerk van radiotelescopen in de woestijnvlaktes van New Mexico, op ongeveer 2.100 m hoogte. De schotelantennes werken samen om radiosignalen uit de verre ruimte op te vangen. Astronomen gebruiken het om sterrenstelsels, zwarte gaten en andere objecten te bestuderen die met gewone telescopen niet zichtbaar zijn. Het is een van de meest gebruikte radio-observatoria ter wereld.
Het Dominion Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van British Columbia, Canada, en is sinds het begin van de 20e eeuw een belangrijk centrum voor astronomisch onderzoek in Noord-Amerika. Het herbergt een grote optische telescoop die astronomen al decennia gebruiken om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen. De geschiedenis van dit observatorium is nauw verbonden met de ontwikkeling van de Canadese astronomie.
ALMA is een netwerk van radioantennen dat is geplaatst in de Atacamawoestijn in Chili, op ongeveer 5.000 meter hoogte. De droge lucht en de hoogte maken dit tot een van de beste plekken ter wereld om het heelal in radiogolven te bestuderen. Astronomen gebruiken ALMA om koude gaswolken, verre sterrenstelsels en gebieden waar nieuwe sterren ontstaan te observeren, en om signalen op te vangen die optische telescopen niet kunnen waarnemen.
De Very Large Telescope staat op de top van de Cerro Paranal, in de Atacamawoestijn in Chili. Hij wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht en bestaat uit vier grote hoofdtelescopen die samen kunnen werken om zeer zwakke en ver verwijderde objecten in de ruimte te observeren. De droge lucht en heldere nachten van de Atacama maken dit tot een van de meest geschikte plekken ter wereld voor optische sterrenkunde. Astronomen van over de hele wereld komen hier naartoe om verre sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
Het Vera Rubin Observatory staat in de Atacamawoestijn in Chili en is gewijd aan een van de meest ambitieuze hemelkarteringen ooit ondernomen. De grote telescoop fotografeert elke nacht brede stukken van de hemel op zoek naar objecten die van helderheid veranderen of bewegen, zoals asteroïden, supernova's en andere kortdurende verschijnselen.
Het Cerro Tololo Inter-American Observatory ligt op grote hoogte in de Chileense Andes en biedt astronomen uit Noord- en Zuid-Amerika een helder zicht op de zuidelijke hemel. De lucht is droog en de nachten zijn donker, wat observaties mogelijk maakt die vanuit het noordelijk halfrond niet haalbaar zijn. Vanuit dit observatorium zijn belangrijke ontdekkingen gedaan over de opbouw van het heelal.
Las Campanas Observatory ligt in de Andes van Chili, in de regio Valparaíso, op ongeveer 2.500 meter hoogte. Vanuit deze locatie bestuderen astronomen de zuidelijke hemel met grote optische telescopen. Het observatorium heeft bijgedragen aan onderzoek naar supernova's en verre sterrenstelsels. De droge en donkere hemel boven de Atacamawoestijn maakt dit een van de meest gewaardeerde plaatsen voor astronomische waarnemingen ter wereld.
De Chacaltaya-sterrenwacht ligt hoog in de Boliviaanse Andes, vlak bij La Paz, op ongeveer 5.200 meter hoogte. De dunne lucht en de open hemel op deze hoogte maken het een goede plek om het heelal te bestuderen. Onderzoekers bestuderen er ook kosmische straling, omdat de hoogte dit soort metingen ten goede komt.
FAST is een reusachtige sferische radiotelescoop die gebouwd is in een natuurlijke kom tussen de bergen van Guizhou, in China. De schotel meet ongeveer 500 meter in doorsnede en behoort tot de grootste van zijn soort ter wereld. De telescoop vangt radiosignalen op uit de ruimte en wordt door onderzoekers wereldwijd gebruikt om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
De Xinglong-sterrenwacht ligt in de provincie Hebei en maakt deel uit van de Nationale Astronomische Observatoria van China. Het beschikt over meerdere optische telescopen waarmee sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen worden bestudeerd. Het is een van de drukst bezochte onderzoekslocaties van het land, waar Chinese en buitenlandse onderzoekers gebruikmaken van de donkere nachthemel in de omliggende heuvels.
De Indian Astronomical Observatory ligt in de regio Ladakh, hoog in de Himalaya. Door de droge lucht en de heldere hemel gedurende een groot deel van het jaar is dit een van de beste plekken in Zuid-Azië om sterren en sterrenstelsels te bestuderen. Astronomen uit heel India komen hier om de nachthemel te observeren onder omstandigheden die op lagere hoogten zelden te vinden zijn.
Het Okayama Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van de prefectuur Okayama en is een van de belangrijkste astronomische onderzoeksstations van Japan. Astronomen gebruiken er meerdere telescopen om de nachtelijke hemel te bestuderen op verschillende terreinen van de astronomie. De locatie werd gekozen vanwege de heldere nachten en de lage lichtvervuiling. Dit observatorium werkt nauw samen met andere onderzoeksinstellingen in Oost-Azië.
De Iraanse Nationale Sterrenwacht staat op een bergtop nabij Kashan en is de grootste astronomische instelling van het land. De hoofdtelescoop biedt onderzoekers toegang tot een zeer heldere hemel, zodat zij sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen kunnen bestuderen.
Het South African Astronomical Observatory is het belangrijkste astronomische centrum in zuidelijk Afrika. Het ligt in de buurt van Kaapstad en kijkt al sinds de 19e eeuw naar de zuidelijke hemel. Wetenschappers van over de hele wereld komen hier om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
Het Entoto-observatorium staat op een heuvel boven Addis Abeba, op een hoogte die het ver houdt van het licht van de stad. Het is een van de belangrijkste centra voor astronomisch onderzoek in Oost-Afrika, waar wetenschappers de nachtelijke hemel bestuderen en bijdragen aan de wetenschappelijke ontwikkeling op het continent.
De Siding Spring Observatory ligt in New South Wales, ver van de grote steden en hun lichtvervuiling. Hierdoor is het een van de belangrijkste plekken op het zuidelijk halfrond om de nachtelijke hemel te bestuderen. Op het terrein staan meerdere telescopen die worden gebruikt door Australische en internationale onderzoekers. Bij heldere nachten is de hemel boven Siding Spring erg donker, wat directe waarnemingen mogelijk maakt van sterrenstelsels en andere objecten die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
De Mount Stromlo Observatory ligt op een heuvel net buiten Canberra en is al meer dan een eeuw een belangrijk centrum voor de Australische astronomie. Onderzoekers hebben hier de zuidelijke nachtelijke hemel bestudeerd en wezenlijke bijdragen geleverd aan de optische astronomie en astrofysica. Een grote bosbrand in 2003 verwoestte een groot deel van het terrein, maar het werd gedeeltelijk herbouwd en functioneert vandaag nog steeds als onderzoekscentrum.
De Sterrenwacht van Haute-Provence ligt in de heuvels van Zuid-Frankrijk, ver van de lichten van de stad. Het is een van de oudste astronomische onderzoekscentra van Frankrijk en is al tientallen jaren in bedrijf. In 1995 ontdekten astronomen hier de eerste exoplaneet die rond een zonachtige ster draait, een ontdekking die ons beeld van het heelal voorgoed veranderde. De site is nog steeds actief voor onderzoek en verwelkomt ook bezoekers.
De sterrenwacht La Silla ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2400 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en is actief sinds de jaren zestig. Op het terrein staan meerdere telescopen die door astronomen van over de hele wereld worden gebruikt om de zuidelijke hemel te bestuderen. In de loop van de decennia zijn hier vele ontdekkingen gedaan, waaronder vroege waarnemingen van exoplaneten en supernova's.
Het Observatorio del Roque de los Muchachos staat op de top van een vulkaan op La Palma, op de Canarische Eilanden, op ongeveer 2.400 meter hoogte. Daar is de lucht donker en droog, wat het een van de beste plekken op het noordelijk halfrond maakt om sterren te bekijken. Astronomen uit veel landen werken er samen met grote optische telescopen, waaronder de Gran Telescopio Canarias.
De Paranal-sterrenwacht ligt in de Atacamawoestijn in het noorden van Chili, op ongeveer 2.600 meter hoogte. Ze wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en herbergt de Very Large Telescope, een stelsel van vier grote telescopen die samen of afzonderlijk kunnen werken. De hemel boven Paranal behoort tot de donkerste en droogste ter wereld, waardoor verre sterrenstelsels, sterren en andere hemellichamen goed waarneembaar zijn.
De Teide-sterrenwacht ligt nabij de top van de Teide-vulkaan op de Canarische Eilanden, op een hoogte van ongeveer 2.400 meter. De lucht boven de Atlantische Oceaan is hier het grootste deel van het jaar helder, wat Europese astronomen er decennia geleden toe bracht deze plek te kiezen. De telescopen bestuderen overdag de zon en 's nachts verre sterrenstelsels, en onderzoekers uit de hele wereld komen hier regelmatig werken.
Het Royal Observatory Greenwich staat op een heuvel in het zuidoosten van Londen en is een van de historisch belangrijkste plekken in de astronomie. Hier werd de nulmeridiaan vastgesteld, die de aarde in oost en west verdeelt. De gebouwen dateren uit de 17e eeuw en herbergen oude telescopen en instrumenten die generaties astronomen hebben gebruikt. Bezoekers kunnen door het terrein wandelen, het observatorium verkennen en elke dag om 13.00 uur de rode tijdbal zien vallen.
De Mauna Kea Observatoria staan op de top van een slapende vulkaan op Hawaii, op ongeveer 4 200 m hoogte. De lucht is droog, de nachthemel is donker en de hoogte maakt het mogelijk het heelal te bestuderen boven een groot deel van de aardse atmosfeer. Telescopen van teams uit vele landen zijn hier samengebracht om sterren, sterrenstelsels en verre objecten te onderzoeken.
De Kitt Peak National Observatory staat op de top van een berg in de Sonorawoestijn in Arizona, op grond van de Tohono O'odham Nation. De locatie herbergt tientallen optische en radiotelescopen, waardoor het een van de best uitgeruste astronomische sites op het noordelijk halfrond is. Astronomen van over de hele wereld komen hier om de nachtelijke hemel te bestuderen, die profiteert van droge lucht en weinig lichtvervuiling.
Het Mount Wilson Observatory ligt in de bergen boven Los Angeles en was in de 20e eeuw een van de belangrijkste plekken in de astronomie. Edwin Hubble toonde hier aan dat het heelal uitdijt en dat er andere sterrenstelsels buiten de Melkweg bestaan. Enkele telescopen zijn er nog steeds in gebruik.
Het Palomar Observatory staat op een berg in het zuiden van Californië en herbergt enkele van de bekendste telescopen ter wereld. Het belangrijkste instrument, de Hale-telescoop, werd gebouwd in het midden van de 20e eeuw en geldt nog steeds als een van de krachtigste optische instrumenten van zijn soort. Astronomen hebben hier sterrenstelsels, quasars en andere hemellichamen ontdekt die ons begrip van het heelal ingrijpend hebben veranderd.
De Very Large Array is een netwerk van radiotelescopen in de woestijnvlaktes van New Mexico, op ongeveer 2.100 m hoogte. De schotelantennes werken samen om radiosignalen uit de verre ruimte op te vangen. Astronomen gebruiken het om sterrenstelsels, zwarte gaten en andere objecten te bestuderen die met gewone telescopen niet zichtbaar zijn. Het is een van de meest gebruikte radio-observatoria ter wereld.
Het Dominion Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van British Columbia, Canada, en is sinds het begin van de 20e eeuw een belangrijk centrum voor astronomisch onderzoek in Noord-Amerika. Het herbergt een grote optische telescoop die astronomen al decennia gebruiken om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen. De geschiedenis van dit observatorium is nauw verbonden met de ontwikkeling van de Canadese astronomie.
ALMA is een netwerk van radioantennen dat is geplaatst in de Atacamawoestijn in Chili, op ongeveer 5.000 meter hoogte. De droge lucht en de hoogte maken dit tot een van de beste plekken ter wereld om het heelal in radiogolven te bestuderen. Astronomen gebruiken ALMA om koude gaswolken, verre sterrenstelsels en gebieden waar nieuwe sterren ontstaan te observeren, en om signalen op te vangen die optische telescopen niet kunnen waarnemen.
De Very Large Telescope staat op de top van de Cerro Paranal, in de Atacamawoestijn in Chili. Hij wordt beheerd door de Europese Zuidelijke Sterrenwacht en bestaat uit vier grote hoofdtelescopen die samen kunnen werken om zeer zwakke en ver verwijderde objecten in de ruimte te observeren. De droge lucht en heldere nachten van de Atacama maken dit tot een van de meest geschikte plekken ter wereld voor optische sterrenkunde. Astronomen van over de hele wereld komen hier naartoe om verre sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
Het Vera Rubin Observatory staat in de Atacamawoestijn in Chili en is gewijd aan een van de meest ambitieuze hemelkarteringen ooit ondernomen. De grote telescoop fotografeert elke nacht brede stukken van de hemel op zoek naar objecten die van helderheid veranderen of bewegen, zoals asteroïden, supernova's en andere kortdurende verschijnselen.
Het Cerro Tololo Inter-American Observatory ligt op grote hoogte in de Chileense Andes en biedt astronomen uit Noord- en Zuid-Amerika een helder zicht op de zuidelijke hemel. De lucht is droog en de nachten zijn donker, wat observaties mogelijk maakt die vanuit het noordelijk halfrond niet haalbaar zijn. Vanuit dit observatorium zijn belangrijke ontdekkingen gedaan over de opbouw van het heelal.
Las Campanas Observatory ligt in de Andes van Chili, in de regio Valparaíso, op ongeveer 2.500 meter hoogte. Vanuit deze locatie bestuderen astronomen de zuidelijke hemel met grote optische telescopen. Het observatorium heeft bijgedragen aan onderzoek naar supernova's en verre sterrenstelsels. De droge en donkere hemel boven de Atacamawoestijn maakt dit een van de meest gewaardeerde plaatsen voor astronomische waarnemingen ter wereld.
De Chacaltaya-sterrenwacht ligt hoog in de Boliviaanse Andes, vlak bij La Paz, op ongeveer 5.200 meter hoogte. De dunne lucht en de open hemel op deze hoogte maken het een goede plek om het heelal te bestuderen. Onderzoekers bestuderen er ook kosmische straling, omdat de hoogte dit soort metingen ten goede komt.
FAST is een reusachtige sferische radiotelescoop die gebouwd is in een natuurlijke kom tussen de bergen van Guizhou, in China. De schotel meet ongeveer 500 meter in doorsnede en behoort tot de grootste van zijn soort ter wereld. De telescoop vangt radiosignalen op uit de ruimte en wordt door onderzoekers wereldwijd gebruikt om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen.
De Xinglong-sterrenwacht ligt in de provincie Hebei en maakt deel uit van de Nationale Astronomische Observatoria van China. Het beschikt over meerdere optische telescopen waarmee sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen worden bestudeerd. Het is een van de drukst bezochte onderzoekslocaties van het land, waar Chinese en buitenlandse onderzoekers gebruikmaken van de donkere nachthemel in de omliggende heuvels.
De Indian Astronomical Observatory ligt in de regio Ladakh, hoog in de Himalaya. Door de droge lucht en de heldere hemel gedurende een groot deel van het jaar is dit een van de beste plekken in Zuid-Azië om sterren en sterrenstelsels te bestuderen. Astronomen uit heel India komen hier om de nachthemel te observeren onder omstandigheden die op lagere hoogten zelden te vinden zijn.
Het Okayama Astrophysical Observatory ligt in de heuvels van de prefectuur Okayama en is een van de belangrijkste astronomische onderzoeksstations van Japan. Astronomen gebruiken er meerdere telescopen om de nachtelijke hemel te bestuderen op verschillende terreinen van de astronomie. De locatie werd gekozen vanwege de heldere nachten en de lage lichtvervuiling. Dit observatorium werkt nauw samen met andere onderzoeksinstellingen in Oost-Azië.
De Iraanse Nationale Sterrenwacht staat op een bergtop nabij Kashan en is de grootste astronomische instelling van het land. De hoofdtelescoop biedt onderzoekers toegang tot een zeer heldere hemel, zodat zij sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen kunnen bestuderen.
Het South African Astronomical Observatory is het belangrijkste astronomische centrum in zuidelijk Afrika. Het ligt in de buurt van Kaapstad en kijkt al sinds de 19e eeuw naar de zuidelijke hemel. Wetenschappers van over de hele wereld komen hier om sterren, sterrenstelsels en andere hemellichamen te bestuderen die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
Het Entoto-observatorium staat op een heuvel boven Addis Abeba, op een hoogte die het ver houdt van het licht van de stad. Het is een van de belangrijkste centra voor astronomisch onderzoek in Oost-Afrika, waar wetenschappers de nachtelijke hemel bestuderen en bijdragen aan de wetenschappelijke ontwikkeling op het continent.
De Siding Spring Observatory ligt in New South Wales, ver van de grote steden en hun lichtvervuiling. Hierdoor is het een van de belangrijkste plekken op het zuidelijk halfrond om de nachtelijke hemel te bestuderen. Op het terrein staan meerdere telescopen die worden gebruikt door Australische en internationale onderzoekers. Bij heldere nachten is de hemel boven Siding Spring erg donker, wat directe waarnemingen mogelijk maakt van sterrenstelsels en andere objecten die vanuit het noordelijk halfrond moeilijk te zien zijn.
De Mount Stromlo Observatory ligt op een heuvel net buiten Canberra en is al meer dan een eeuw een belangrijk centrum voor de Australische astronomie. Onderzoekers hebben hier de zuidelijke nachtelijke hemel bestudeerd en wezenlijke bijdragen geleverd aan de optische astronomie en astrofysica. Een grote bosbrand in 2003 verwoestte een groot deel van het terrein, maar het werd gedeeltelijk herbouwd en functioneert vandaag nog steeds als onderzoekscentrum.
De Sterrenwacht van Haute-Provence ligt in de heuvels van Zuid-Frankrijk, ver van de lichten van de stad. Het is een van de oudste astronomische onderzoekscentra van Frankrijk en is al tientallen jaren in bedrijf. In 1995 ontdekten astronomen hier de eerste exoplaneet die rond een zonachtige ster draait, een ontdekking die ons beeld van het heelal voorgoed veranderde. De site is nog steeds actief voor onderzoek en verwelkomt ook bezoekers.
Een bezoek aan een sterrenwacht helpt je begrijpen hoe astronomen naar het universum kijken. Kies een plek die voor bezoekers open is en kom voor zonsondergang, zodat je de ervaring volledig kunt beleven. Neem warme kleding mee, ook in de zomer, want op grote hoogte kan het 's nachts koud zijn.
