Waitomo Glowworm Caves, Toeristische grot in Waitomo, Nieuw-Zeeland

De Waitomo Glowworm Cave omvat 1.300 m aan gangen op twee niveaus, met twee ingangen die 14 m verticaal van elkaar liggen. Vanaf de bovenste ingang loopt een 39 m lange hoofdgang langs de 16 m diepe schacht Tomo, en een 40 m lange gang leidt naar de Blanket Chamber. Het onderste niveau bevat de Waitomo Stream in een reeks meren, en het plafond van de Glowworm Grotto is bedekt met larven van Arachnocampa luminosa.

In 1887 voeren Tane Tinorau en landmeter Fred Mace per vlot bij kaarslicht de grot binnen via de stroomingang; Tinorau vond later de bovenste ingang die nu wordt gebruikt. Tinorau en zijn vrouw Huti leidden vanaf 1889 betalende bezoekers rond. De overheid nam de grot in 1905 over voor £625 op grond van de Scenery Preservation Act en de Public Works Act; in 1989 werden land en grot teruggegeven aan de oorspronkelijke Māori-eigenaren, wier nakomelingen inkomsten en beheer delen volgens het Waitomo Deed of Settlement van 1990.

De naam is afkomstig uit de Māoritaal, waarbij 'wai' water betekent en 'tomo' gat, wat de vorming door watererosie weerspiegelt. De grotten liggen op land dat traditioneel eigendom is van het Māorivolk, en de nakomelingen van opperhoofd Tane Tinorau beheren ze al generaties lang, waardoor een sterke band tussen de inheemse gemeenschap en deze natuurlijke plek behouden blijft.

Toegang vindt plaats via rondleidingen van ongeveer 45 minuten, die wandelen door verlichte secties omvatten, gevolgd door stille boottochten in volledige duisternis om glimwormen aan de plafonds te observeren. Fotografie is binnen verboden om de larven te beschermen, en de temperaturen blijven het hele jaar rond de 11 graden Celsius, dus het meenemen van warme kleding is raadzaam.

De soort Arachnocampa luminosa maakt zijden draden vanaf de plafonds om prooien te vangen, waarbij bioluminescentie als natuurlijk jachtmechanisme wordt gebruikt. Elke larve kan tot negen maanden in dit luminescente stadium doorbrengen voordat het verpopt, en individuele draden kunnen tientallen plakkerige druppeltjes bevatten die nietsvermoedende insecten vangen die worden aangetrokken door het blauwgroene licht dat door chemische reacties in hun lichamen wordt geproduceerd.