Helm ab zum Gebet, Oorlogsmonument in Ehrenfriedhof begraafplaats, Lübeck, Duitsland.

Helm ab zum Gebet is een ongeveer vier meter hoog beeld van schelpenkalksteen op de Ehrenfriedhof in Lübeck, met een rechtopstaande biddende soldaat bij de graven van zijn kameraden, zijn hoekige gezicht getekend door de oorlog. Het basement en de halfronde muur met jaartafels zijn ontworpen door Friedrich Wilhelm Virck met Max Meyer; de tuinaanleg is van Harry Maasz.

Het standbeeld werd in 1925 ingewijd en eert soldaten van het Lübeck Infanterieregiment die tijdens de Eerste Wereldoorlog vielen. Het monument ontstond uit een kunstwedstrijd, met financiële ondersteuning van de regimental-stichting.

De naam citeert het militaire commando ‘Helm ab zum Gebet!’ — helm af voor het gebed — dat gold bij velddiensten en tijdens de Großer Zapfenstreich. De soldaat staat blootshoofds, niet knielend, zoals het comité eiste toen het ontwerp werd gewijzigd. Op de sokkel staan regels uit Uhlands ‘Der gute Kamerad’: ‘Ich hatt' einen Kameraden, einen bessern findst du nicht.’

Het monument bekroont de Ehrenfriedhof, te voet bereikbaar via het kerkhosterrein; de halfronde muur achter het beeld draagt jaartafels met de inzetsplaatsen van het regiment. Het is een gravenveld: blijf op de paden en spreek zacht bij de graven.

Het winnende ontwerp van de wedstrijd heette ‘Morituri’, maar de commissie eiste een wijziging: de oorspronkelijk knielende krijgersfiguur werd vervangen door een rechtopstaande gestalte die kracht en trots uitdrukt in plaats van alleen rouw. De Hamburgse beeldhouwer Richard Kuöhl voerde haar uit; het basement en de halfronde muur werden ontworpen door Oberbaurat Friedrich Wilhelm Virck en architect Max Meyer.