Vallei van de Zwarte Beek, Natuurgebied in Limburg en Vlaams-Brabant, België

De Vallei van de Zwarte Beek is een vallei van 1.407 hectare waarin de Zwarte Beek 35 km aflegt van de bron in Hechtel tot de monding in de Demer in Diest, door Hechtel-Eksel, Houthalen-Helchteren, Beringen, Lummen, Halen en Diest. De beek loopt langs bossen, moerassen, hooi- en weilanden; 879 hectare is erkend als natuurreservaat, met op vijf plaatsen langs de beek ingerichte wandelgebieden.

Natuurpunt begon in 1976 in Koersel (Beringen) met de ontwikkeling van het gebied; ook het Agentschap voor Natuur en Bos is bij het beheer betrokken. Vanaf 1992 kreeg het gebied officiële status als Ecologisch Impulsgebied binnen het Plan Watersnip. In 2026 lanceerde Natuurpunt het Natuurpark Zwarte Beek, waarbij de kraanvogel de watersnip als symbool verving.

In 2026 werd de kraanvogel het symbool in plaats van de watersnip, bij de lancering van het Natuurpark Zwarte Beek door Natuurpunt. Op 30 april 2021 werden hier voor het eerst in België twee kraanvogels geboren; in 2025 werden drie koppels geteld. De naam Zwarte Beek verwijst naar het donkere, ijzerrijke water van de beek die 35 km van Hechtel naar de Demer in Diest stroomt.

Het gebied heeft gemarkeerde wandelpaden met houten loopbruggen in nattere secties om voeten droog te houden. De paden zijn geschikt voor verschillende fitnessniveaus, hoewel sommige secties afhankelijk van het seizoen modderig kunnen zijn.

Een sensorisch pad slingert door het reservaat met stations ontworpen om bezoekers met alle fysieke vermogen in de natuurervaringen op te nemen. Het pad bevat geluidslabyrinten en getextureerde elementen die exploratie via aanraking en gehoor uitnodigen.