Holualoa Bay, Historisch district in Kona District, Verenigde Staten

Holualoa Bay is een baai tussen Kailua-Kona en Keauhou Bay in het Kona-district van het eiland Hawaï. Het Holualoa 4 Archeological District, boven Aliʻi Drive, werd in 2005 opgenomen in het National Register of Historic Places. Aan de zuidkant omvat het Kamoa Point Complex de Haleʻaʻama Heiau en het Keolonāhihi-sportcomplex, met een terrasvormige tribune voor surfwedstrijden.

Keakamahana was de eerste bij naam bekende koninklijke bewoner; haar dochter Keakealaniwahine, een aliʻi aimoku wahine, liet hier in de 17e eeuw een groot complex bouwen. Het omvatte woonruimten, de heiau Hikapaia en Hualani en begraafplaatsen. Het bovenste deel werd in 2005 als Holualoa 4 Archeological District opgenomen in het National Register.

Verschillende heiau-tempels bevinden zich in dit gebied, waaronder de Haleʻaʻama Heiau die aan surftradities is gekoppeld en naast een sportcomplex staat. Deze heilige plaatsen laten zien hoe centraal de baai was voor het spirituele en dagelijks leven van de gemeenschap.

Het noordelijke gedeelte met zijn lavaruggetje is alleen geschikt voor ervaren surfers, terwijl het zuidelijke gebied gemakkelijker toegang en rustigere omstandigheden biedt. Bezoekers moeten kiezen welke kant ze willen verkennen op basis van hun vaardigheidsniveau en interesses.

De naam Hōlualoa betekent in het Hawaïaans "lange glijbaan", naar het pad waarlangs boomstammen voor kano's van het Hualālai-bos naar de kust gingen. Diezelfde gladde lavahhelling werd later de baan voor heʻe hōlua, de sledesport van de opperhoofden; Kamehameha I liet enkele mijlen zuidelijker in Keauhou een grote glijbaan aanleggen.