Kahaluu Bay, Historisch district aan Kahaluu Bay, Hawaii, Verenigde Staten

Kahaluʻu Bay is een historisch district en recreatiegebied aan de Kona-kust van het Grote Eiland van Hawaï, sinds 1974 opgenomen in het National Register of Historic Places. Het telt ongeveer tien heiau gebouwd met droog stapelwerk (uhau humu pōhaku), waaronder de Kuʻemanu Heiau aan de noordkant, en de golfbreker Pa o ka menehune, die ooit de hele baai kan hebben omsloten. Twee oude visvijvers, Waikuaʻala en Poʻo Hawaiʻi, zijn nog zichtbaar, en de zuidkant werd in 1953 het Kahaluʻu Beach County Park.

Het gebied diende als koninklijke residentie in de 18e en 19e eeuw, toen meerdere tempels werden gebouwd met droogmetselwerk, zonder mortel. Met het verval van de Hawaiiaanse monarchie raakte het ceremoniële gebruik van het terrein geleidelijk in onbruik.

Aan de noordkant van de baai staat de Kuʻemanu Heiau, een platform van droog gestapelde stenen vanwaar Hawaiiaanse royalty surfers gadesloeg en dat ook als woonverblijf diende. Nabij ligt de kanolanding Keawaiki, nog steeds gebruikt door lokale surfers, en tegenover de oude landing zit een surfschool.

Het terrein ligt langs de kustlijn en wordt het best te voet verkend, al kunnen sommige stenen oppervlakken ongelijk of glad zijn bij het water. Stevige schoenen dragen en niet op de oude muren en tempelplatforms klimmen beschermt zowel de structuren als de bezoeker.

De Hapaialii Heiau werd gebruikt als astronomisch observatiepunt, waarmee oude Hawaiianen de bewegingen van sterren volgden en seizoenscycli markeerden. Deze praktische rol naast zijn heilige functie laat zien hoe kennis en ritueel op deze plek nauw verweven waren.