Tam Pa Ling Cave, Archeologische grot op de Pa Hang Berg, Annamitisch Gebergte, Laos.

Tam Pa Ling is een karstgrot in het Annamitisch Gebergte in de provincie Houaphanh in het noordoosten van Laos, met één zuidwaarts gerichte ingang. De hoofdkamer ligt 65 meter onder de opening en meet 30 meter van noord naar zuid en 40 meter van oost naar west. De grot is gevormd in kalksteen die tussen het Boven-Carboon en het Perm is afgezet.

De opgravingen begonnen in 2009 aan het oostelijke uiteinde van de hoofdzijgalerij, onder leiding van Amerikaanse, Franse en Laotiaanse onderzoekers. De schedel TPL1 werd in december 2009 op 2,35 m diepte geborgen; de onderkaak TPL2 volgde in 2010 en TPL3 in 2013. De datering plaatst de fossielen tussen ongeveer 70.000 en 46.000 jaar oud. In april 2016 werden ze teruggebracht naar Laos en worden ze bewaard in het Lao National Museum in Vientiane.

Tam Pa Ling betekent in het Lao „Grot van de Apen“, een naam die verband houdt met de primaten van het Annamitengebergte. De grot ligt in de provincie Houaphan en de Laotiaanse naam is ຖ້ຳຜາລິງ. De fossielen worden nu bewaard in het Lao National Museum in Vientiane.

Het bezoeken van de grot vereist een ervaren gids en een goede lichaamsconditie vanwege de ligging op 1.170 meter hoogte in het noordoosten van Laos. Bereid je voor op ruw terrein en een uitdagende wandeling naar de ingang.

De in december 2009 op 2,35 m diepte gevonden schedel TPL1 vertoont kenmerken die als subsaharaans worden beschreven en is het oudste skeletbewijs van Homo sapiens op het vasteland van Zuidoost-Azië. De fossielen werden voor onderzoek naar de Verenigde Staten gebracht en in april 2016 aan Laos teruggegeven; ze worden nu bewaard in het Lao National Museum in Vientiane.