Palazzo Vescovile, Bisschoppelijk paleis in Parma, Italië

Het Palazzo Vescovile is een Romaans gebouw dat het hele blok aan de Piazza Duomo tegenover de kathedraal beslaat. Boven de in de Renaissance dichtgemetselde begane-grondportiek met grote stenen pijlers dragen de bakstenen verdiepingen trifora-vensters met gepaarde zuiltjes van rood Veronees marmer; een hoge terracotta kroonlijst sluit de gevels af. De oudste kern aan het Vicolo al Vescovado bewaart een noordwesttoren en een portaal met een omlijsting van Romeinse steenblokken.

Het oudste deel, de toren en een deel van de gevel aan het Vicolo al Vescovado, werd tussen 1045 en 1055 gebouwd in opdracht van bisschop Cadalo, later tegenpaus Honorius II; sommige historici dateren het in het episcopaat van San Bernardo degli Uberti (1106-1133). Bisschop Bernardo II liet het verdedigingsachtige gebouw in 1172 langs het vicolo verhogen en uitbreiden. Tussen 1232 en 1234 liet bisschop Grazia de romaanse gevel aan de Piazza Duomo bouwen naar een ontwerp van Rolandello of Rolandino en de hele westzijde verhogen.

Het paleis huisvest de zetel van het bisdom Parma en het Museo diocesano, dat opent in een vleugel aan het vicolo al Vescovado. In de binnenplaats zijn op de colonnade twee wapenschilden van bisschop Giovanni Antonio Sangiorgio te zien, en zijn initialen staan op talrijke architraven. Aan de oostzijde zijn sporen van twee middeleeuwse triforia bewaard, waarvan één nog in tempera beschilderd is, met een zuiltje van rood Veronees marmer en een stenen kapiteel.

Het paleis beslaat het hele blok aan de Piazza Duomo 1, tegenover de kathedraal; de ingang van het diocesaan museum ligt in de vleugel aan het Vicolo al Vescovado. De binnenplaats met haar renaissanceportiek van zandsteen en tweelaagse loggia is het deel om binnen te zoeken. Kleding en gedrag zijn die van een religieuze zetel.

De grote boogportaal aan de vicolo al Vescovado, in de oudste, volledig met baksteen beklede kern, heeft een omlijsting van steenblokken uit de Romeinse tijd. De blokken omsluiten de ingang zelf, niet de noordelijke vleugel, en die kern bewaart ook sporen van middeleeuwse bifora-vensters.