Istituto Marchiondi Spagliardi, Onderwijsinstituut in de wijk Baggio, Milaan, Italië.

Het Istituto Marchiondi Spagliardi is een voormalig opvoedingsgesticht voor jongeren in de Milanese wijk Baggio, gebouwd tussen 1955 en 1957 naar een ontwerp van Vittoriano Viganò. De dragende constructie van zichtbaar gewapend beton, gestort in metalen bekisting, blijft overal zichtbaar; een rechthoekige balk van 20x80 cm draagt schijven van 60 cm breed, en rood is de overheersende kleur.

De instelling dateert uit de 19de eeuw, toen zij een zeshoekig gebouw aan de Via Quadronno 26 in het centrum van Milaan gebruikte; de schilder Giovanni Segantini was een van haar leerlingen. Dat gebouw werd na de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog gesloopt en het instituut verhuisde in 1952 naar de Via Noale in Baggio, onder de naam Marchiondi Spagliardi. In 1954 schreef de Opera Pia Istituti Riuniti Marchiondi Spagliardi e Protezione dei Fanciulli een prijsvraag uit voor een nieuw complex voor jongens van zes tot zestien jaar, die Vittoriano Viganò won; zijn ontwerp werd vanaf 1955 gebouwd, met ingenieur Silvano Zorzi voor de constructies.

Viganò noemde het Marchiondi een ‘school van het leven’ in plaats van een tuchthuis: hij verwijderde de tralies en gebruikte open ruimtes om democratische socialisatie te bevorderen. De rode kleur en het zichtbare beton moesten het gebouw een vitale energie geven, en hij herinnerde zich de vreugde van de jongens toen ze bezit namen van de kluisjes en kledingrekken.

Het complex ligt aan de Via Noale in de Milanese wijk Baggio, aan de westrand van de stad, en functioneert niet als gewone school. Het gebouw is beschermd erfgoed en werd herhaaldelijk illegaal gekraakt; je bekijkt het daarom vanaf de straat en niet van binnen. Vanaf de rand zijn het zichtbare betonskelet en de roodtinten te herkennen.

Viganò zei dat degenen die het Marchiondi werkelijk begrepen niet de organisatoren, schoolautoriteiten of architectuurcritici waren die hem complimenten maakten, maar de jongens zelf; hij herinnerde zich hun vreugdekreet toen ze naar binnen stroomden en bezit namen van de kluisjes en kledingrekken. Een campagne van Vittorio Sgarbi leidde ertoe dat het gebouw onder architectonische bescherming werd geplaatst; het volledige herstel is toevertrouwd aan het Politecnico di Milano.