Basilica di San Nicola a Tolentino, Basilica minor in Tolentino, Marche, Italië

De basiliek San Nicola da Tolentino is een kerk in Tolentino, in de Marken, met een vlakke travertijnen gevel in twee banden: onderaan drie portalen, het middelste een gotisch portaal uit 1432-1435 van Nanni di Bartolo met een reliëf van Sint-Joris en de draak, bovenaan een roosvenster. Binnen is er een verguld houten cassetteplafond, gemaakt door Filippo en Piero da Firenze tussen 1605 en 1628.

Tussen de 13e en 14e eeuw gebouwd als kerk van San Giorgio, werd ze in 1476 opnieuw gewijd aan Nicolaas van Tolentino, die ongeveer dertig jaar in het aangrenzende augustijner klooster woonde en daar in 1305 stierf. Het onderste deel van de gevel werd in 1630 vernieuwd door Florindo Orlandi, de bovenste orde in 1757 voltooid door Giovanni Andrea Ascani. In 1783 maakte Pius VI haar met het breve Supremus Ille tot de eerste formeel ingestelde basilica minor.

De basiliek is gewijd aan Sint-Nikolaas, een centrale figuur in de religieuze identiteit van de stad. Bezoekers kunnen zien hoe de verering van deze heilige vandaag de dag nog steeds leeft in de versierde kapellen en kunstwerken door het gebouw.

De Cappellone di San Nicola komt uit op de kloostergang, en de kapel van de Sante Braccia, betreden via een 17e-eeuws portaal, werd in 1670 herbouwd voor pelgrims. Na de aardbeving van 2016 ging de kerk op 16 december 2018 gedeeltelijk weer open, met het schip opnieuw in gebruik voor de mis; het Cappellone heropende op 10 september 2026. Het lichaam van de heilige ligt in de in 1932 gebouwde crypte.

Het lichaam van de heilige werd in 1926 teruggevonden en in 1932 bijgezet in een gebouwde crypte; de Cappellone, een gotische kapel die op de kloostergang uitkomt, bewaart vroeg-14e-eeuwse fresco's over zijn leven, geschilderd enkele decennia na zijn dood in 1305.