Jyotiba, Hindoetempel in district Kolhapur, Maharashtra, India

Jyotiba is een tempel in het district Kolhapur, Maharashtra, gelegen op een beboste heuveltop op ongeveer 945 meter boven zeeniveau. Het complex omvat verschillende heiligdommen en binnenplaatsen die met stenen doorgangen zijn verbonden.

Een kleine Kedareshwar-tempel stond hier vóór 1730, toen Ranoji Shinde het huidige Jyotiba-heiligdom bouwde in fijn zwart basalt. Daulatrao Shinde voegde in 1808 de Kedareshwar-tempel toe, en Malji Nilam Panhalkar bouwde rond 1780 de Ramling-tempel. De Kedar-ambachtslieden die hier werkten, worden ook de Khandoba-tempel in Jejuri en de Tulja Bhavani-tempel in Tuljapur toegeschreven.

De tempel is genoemd naar een godheid die in deze regio als beschermer wordt vereerd en pelgrims uit de hele deelstaat trekt. Gelovigen brengen vaak lampen en bloemen mee tijdens hun bezoek en plaatsen deze in de binnenplaatsen en heiligdommen.

De klim volgt stenen treden en paden die door het bos kronkelen, waarbij het laatste stuk enige uithoudingsvermogen vereist. Nabijgelegen gasthuizen bieden accommodatie en eenvoudige maaltijden voor bezoekers die willen overnachten.

De tempel is naar het zuiden gericht, richting Kolhapur, omdat Ambabai volgens de overlevering Jyotiba vroeg zijn blik ter bescherming op haar gericht te houden. De heuvel heet Wadi Ratnagiri naar Ratnasura, de demon die hier gedood zou zijn.