Lea Castle, Ruïne van een middeleeuws kasteel bij Portarlington, County Laois, Ierland

Lea Castle is een vervallen middeleeuws kasteel op de zuidoever van de rivier de Barrow bij Portarlington in graafschap Laois. De resten, grotendeels uit de 13e eeuw, bestaan uit een vier verdiepingen hoge donjon met een ronde toren op elke hoek en een poortgebouw met twee torens in de oostelijke buitenhof. Een ringmuur is gedeeltelijk bewaard rond de binnenhof.

Een houten kasteel werd eind 12e of begin 13e eeuw gebouwd en later vervangen door een stenen kasteel. De FitzGeralds, vanaf 1316 Earls of Kildare, hielden hier in 1294–5 Richard de Burgh, 2e Earl of Ulster, maandenlang gevangen tot het Parlement zijn vrijlating bewerkstelligde. Het kasteel werd in 1307 belegerd, in februari 1330 door de O'Dempseys ingenomen en heroverd door Maurice FitzGerald, 1e Earl of Desmond. Na onrust rond de dood van justiciar Ralph de Ufford in 1346 werd het verwoest door de families O'More, O'Connor Faly en O'Dempsey, in 1452 opnieuw ingenomen, en in 1650 werd de donjon deels opgeblazen en als ruïne achtergelaten.

Het kasteel toont hoe anglo-normandische veroveraars hun sterke punten bouwden door hout en stenen technieken te combineren. De manier waarop de muren langs de rivier lopen geeft inzicht in hoe middeleeuwse bouwers water als natuurlijke verdediging gebruikten.

De ruïnes liggen op de zuidoever van de Barrow bij Portarlington, County Laois. Vanaf de rivieroever bereikt u de overgebleven donjon en de poort met twee torens; de noordelijke hoektoren is het hoogste deel dat nog overeind staat. Het terrein is privébezit, dus vraag de eigenaren om toestemming voordat u de oevers betreedt.

Richard de Burgh, een machtige Anglo-Normandische edelman, werd hier maanden vast gehouden door het Fitzgerald-clan in de jaren 1290. Zijn vrijlating kwam pas nadat het Parlement tussenbeide kwam om te onderhandelen, wat aantoont hoe centraal deze vesting was in regionale machtstrijd.