Mount Aniakchak, Caldera en stratovulkaan in Lake and Peninsula Borough, Alaska, VS

De Mount Aniakchak is een caldera van 10 kilometer breed, waarvan de noordoostelijke rand wordt doorsneden door een 200 meter diepe V-vormige opening, The Gates. Op de bodem liggen het melkgroene Surprise Lake, gevoed door warme en koude bronnen, en de Vent Mountain, een kegel van 2,5 kilometer breed en tot 1 kilometer hoog. Twee met water gevulde maaren en de Main Crater uit 1931 behoren tot de overige kegels en lavakoepels.

De huidige caldera ontstond bij de uitbarsting Aniakchak II in 1628/1627 v.Chr. (VEI 6), waarvan pyroklastische stromen alle flanken afgingen en een tsunami in Bristol Bay veroorzaakten. Tefra viel tot in Noord-Europa en de uitbarsting ontvolkte het centrale deel van het Alaska-schiereiland. Het calderameer liep later leeg in een van de grootste overstromingen van het Holoceen; bij de laatste uitbarsting, van mei tot half juni 1931, ontstond een nieuwe krater en viel as op talrijke Alaskaanse steden.

De naam Aniakchak komt uit het Alutiiq, en de caldera heet Aniakchak Crater. De Aniakchak River, een National Wild and Scenic River, stroomt door The Gates en wordt gevoed door Surprise Lake. Het gebied maakt deel uit van het Aniakchak National Monument and Preserve, en de krater werd in 1967 aangewezen als National Natural Landmark.

Er zijn geen wegen; de toegang gaat per watervliegtuig of boot, en Port Heiden ligt 25 kilometer ten westen van de vulkaan. De calderarand reikt tot 1341 meter bij Aniakchak Peak, en de enige uitlaat is The Gates, een 200 meter diepe opening in de noordoostelijke rand. Het weer slaat snel om, dus houd reservetijd aan.

Het Surprise Lake, een melk-groene waterplas tegen de noordoostwand, is ongeveer 19,5 meter diep en wordt gevoed door warme bronnen, koude bronnen en smeltwater; de hydrothermale toevoer geeft het meer zijn kleur. Het watert af via The Gates, een 200 meter diepe V-vormige opening en de enige uitgang van de caldera, waar de Aniakchak River ontspringt.