Square Kilometre Array, Radiotelescoopnetwerk in Zuid-Afrika en West-Australië

De Square Kilometre Array is een radiotelescoopproject met twee arrays: SKA-Mid in de Zuid-Afrikaanse Karoo bij Carnarvon en SKA-Low bij het Murchison Radio-astronomy Observatory in West-Australië. SKA-Mid telt 197 parabolische schotels van 15 m diameter, witte reflectoren op lichte steunen; SKA-Low bestaat uit 131.072 breedbandantennes van 2 m hoog. De bouw begon op 5 december 2022.

De bouw van dit onderzoeksstation begon in december 2022, na decennia van voorbereiding door internationale samenwerking. Eerder werden testfaciliteiten gebouwd om de technologie onder echte omstandigheden te beproeven.

De naam verwijst naar het denkbeeldige opvangoppervlak van ongeveer één vierkante kilometer, niet naar de fysieke omvang van het netwerk, waarvan de ontvangststations tot 3000 km van de kern liggen. Het SKAO-consortium werd in maart 2019 in Rome opgericht door zeven landen: Australië, China, Italië, Nederland, Portugal, Zuid-Afrika en het Verenigd Koninkrijk. Het hoofdkantoor staat bij de Jodrell Bank Observatory in Cheshire, Engeland.

De SKA-Mid-schotels staan op de droge, roodbruine bodem van de Karoo bij Carnarvon in de Noord-Kaap van Zuid-Afrika, terwijl de laagfrequente antennes in de Murchison-regio van West-Australië liggen. De locaties liggen in radiostiltezones: die van Australië werd op 11 april 2005 ingesteld om het Murchison Radio-astronomy Observatory te beschermen. De toegang is beperkt en elektronische apparaten kunnen de ontvangers storen.

De array vangt radiogolven op met golflengtes van enkele centimeters, die door kosmisch stof heengaan en daardoor onzichtbare processen zichtbaar maken. Deze techniek stelt onderzoekers in staat objecten te bestuderen die verborgen blijven in zichtbaar licht.