Schülbi-Talsperre, stuwmeer in Kazachstan

De Schülbi-Talsperre is een grote dam in Kazachstan die zich over de vallei uitstrekt om wateropslag te beheren. De betonnen constructie kruist de Irtysjrivierdaley en creëert een breed waterlichaam dat zich meer dan 50 kilometer langs de rivier uitstrekt.

Het stuwmeer ontstond door de dam van de waterkrachtcentrale Sjoelba in de Irtysj; de eerste fase werd in 1989 in gebruik genomen. Het is het derde en laatste stuwmeer in de cascade van de Boven-Irtysj, na Bochtarma. Het reguleert de zijrivieren tussen de centrales van Bochtarma en Sjoelba en houdt water van de Oelba en Oeba vast, dat in het voorjaar wordt geloosd om de Irtysj-vlakte te overstromen.

Het stuwmeer dankt zijn naam aan het dal van de rivier de Sjoelbinka en de nederzetting Sjoelbinsk aan de westoever. Het waterpeil blijft het hele jaar op 240 m en zakt in april en mei binnen 13 tot 20 dagen 8 m om de uiterwaarden van de Irtysj onder water te zetten. Er wordt gevist op snoek, snoekbaars, brasem en blankvoorn.

Het stuwmeer ligt tussen de waterkrachtcentrales Boektarma en Sjoelba aan de Irtysj, met de nederzetting Sjoelbinsk aan de westoever. Het peil wordt het hele jaar op 240 m gehouden, maar zakt in april en mei 13 tot 20 dagen lang 8 m, wanneer de Irtysj-vlakte onder water wordt gezet. Het diepste punt, 30 m, ligt in de oude rivierbedding.

Het stuwmeer overstroomde een grafheuvelcomplex uit de 2e–1e eeuw v.Chr., Karasjat, en een Moustérien-vindplaats bij Sjoelbinka. Het ondergelopen gebied besloeg 22.800 hectare weiland, hooiland en ooibos. Het is het derde en laatste stuwmeer in de cascade van de boven-Irtysj.