Porta Sant'Alessandro, Stadspoort in Città Alta, Bergamo, Italië

Porta Sant'Alessandro is de westelijke poort van de Bovenstad van Bergamo, opgenomen in de Venetiaanse muren. Ze is ruwer dan de qua structuur vergelijkbare Porta Sant'Agostino: de buitenzijde is van grijze steen tot aan de cordonlijn, het bovenste deel is geel tot aan het dak. In 1958 werd in het timpaan een Marcusleeuw van Vicenza-steen geplaatst, gemaakt door beeldhouwer Antonio Milani naar een ontwerp van Luigi Angelini.

De poort maakt deel uit van de Venetiaanse muren die vanaf 1561 werden gebouwd, toen de basiliek Sant'Alessandro buiten de poort werd gesloopt; een document uit 892 vermeldt die basiliek al als eerste kathedraal van de stad en oorspronkelijke plaats van het graf van de heilige. In 1600 werd de relikwie overgebracht naar de vroegere basiliek San Vincenzo, die kathedraal Sant'Alessandro werd, en het lege graf naar de kerk Sant'Alessandro della Croce. Sinds 9 juli 2017 behoren de muren tot het seriële UNESCO-erfgoed van Venetiaanse verdedigingswerken.

De poort dankt haar naam aan de kerk Sant'Alessandro, die in 1561 werd afgebroken voor de bouw van de Venetiaanse muren. Een document uit 892 noemt haar de grote basiliek buiten de poort, de eerste kerk gewijd aan de patroonheilige van Bergamo en de eerste bisschopskathedraal, met zijn graf. Bij de afbraak werd de relikwie in 1600 overgebracht naar de vroegere basiliek San Vincenzo, nu de kathedraal van Bergamo.

Porta Sant'Alessandro is op het westen gericht, niet op het noorden: vanaf het historische centrum klimt men naar de westelijke rand van de Bovenstad. De buitenzijde is tot de cordon van grijze steen, het bovenste deel tot het dak geel, waardoor de poort van buiten de muren goed te herkennen is.

De poort werd het sterkst beschermd door de geschutsopstellingen van het bastion Sant'Alessandro en is, hoewel qua structuur vergelijkbaar met de Porta Sant'Agostino, veel rustieker. In 1958 werd naar een ontwerp van Luigi Angelini in het timpaan een Marcusleeuw van steen uit Vicenza geplaatst, gebeeldhouwd door Antonio Milani.