Collegiata di San Tommaso, Barokke kapittelkerk in Castel Gandolfo, Italië.

De Collegiata di San Tommaso is een barokke kerk met een Grieks-kruisplattegrond, waarvan de armen tweemaal zo breed als lang zijn en bedekt met tongewelven. De kruising wordt bekroond door een koepel met tamboer en lantaarn, versierd met acht stucmedaillons met scènes uit het leven van de heilige Thomas van Villanova en de vier evangelisten in de pendentieven. De gevel heeft een enkel portaal met een halfrond fronton en een driehoekig fronton met het pauselijk wapen van Alexander VII.

Paus Alexander VII Chigi gaf Gian Lorenzo Bernini opdracht een kerk in Castel Gandolfo te bouwen als paleiskapel van het aangrenzende pauselijk paleis. De werken begonnen in 1658 en duurden drie jaar; de kerk werd in 1661 gewijd, nadat Antonio Raggi de stucversiering van het interieur had voltooid. Oorspronkelijk bedoeld voor de heilige Nicolaas van Bari, werd ze toegewijd aan Thomas van Villanova, heilig verklaard op 1 november 1658.

De kerk is een ontmoetingsplek voor de gemeenschap van Castel Gandolfo met regelmatige religieuze diensten en lokale evenementen. Het gebouw bepaalt het karakter van het dorpscentrum en verbindt inwoners met hun gezamenlijke erfgoed.

De kerk ligt in een extraterritoriale zone die ook het aangrenzende pauselijke paleis en de villa's omvat; ze ressorteert daarom onder het vicariaat van Vaticaanstad en niet onder het bisdom Albano. De façade kijkt uit op het plein; de ijzeren klokkentoren met drie klokken staat achteraan. Het interieur is het best te bezoeken buiten de diensten.

Het stucwerk in het interieur is van Antonio Raggi, niet van Bernini, en was klaar in 1661, het jaar van de wijding. Voor de koepel combineert Bernini twee systemen: de cassettekoepel van het Pantheon en de ribbenkoepel van Brunelleschi, zoals die van de kathedraal van Florence.