Casal Rotondo, Antiek Romeins mausoleum aan de Via Appia Antica, Rome, Italië.

Casal Rotondo is het grootste bewaarde ronde Romeinse mausoleum aan de Via Appia, ongeveer 27 meter in diameter, bij de zesde mijl ten zuidoosten van Rome. Het werd rond 30 v.Chr. gebouwd met een kegelvormig dak, een fries van griffioenen en zitplaatsen rond de basis. Bovenop staat een klein middeleeuws casale, nu een villa.

Het Casal Rotondo werd rond 30 v.Chr. gebouwd bij de zesde mijlpaal van de Via Appia. Midden 18e eeuw las Luigi Canina de naam „COTTA” op een in de buurt gevonden inscriptie en schreef het graf toe aan Marcus Aurelius Cotta Maximus Messalinus, zoon van Marcus Valerius Messalla Corvinus. Hedendaagse archeologen betwisten dit en koppelen het fragment aan een kleiner graf op de plek.

De naam komt van de middeleeuwse casale, een boerderij die de familie Savelli boven op het graf bouwde en gebruikte als wachttoren in hun torennetwerk langs de Via Appia. De boerderij werd later omgebouwd tot villa. Naast het mausoleum liet Luigi Canina (1795-1856) een bakstenen muur optrekken om de in de omgeving gevonden marmerfragmenten te tonen.

De plek ligt langs de Via Appia Antica en is bereikbaar via buslijnen 118, 520, 654, 664, 789, C11 en N26, die stoppen bij station Capannelle/Appia Nuova. Comfortabele schoenen worden aanbevolen omdat het gebied loopafstanden vereist om de plek en omgeving te verkennen.

Een middeleeuwse boerderij werd gebouwd bovenop het antieke monument, inclusief een wachttoren die ooit deel uitmaakte van het verdedigingssysteem van de familie Savelli. Deze gelaagdheid van verschillende historische periodes maakt de plek een zeldzaam voorbeeld van hoe Romeinse en middeleeuwse structuren naast elkaar bestaan.