Abbazia di Santa Fede, Romaanse kerk in Cavagnolo, Italië

De Abbazia di Santa Fede staat bij Cavagnolo met een basilicale plattegrond van drie schepen, waarvan het middenschip breder en hoger is dan de zijbeuken en in zes traveeën is verdeeld. De gevel van rode baksteen en goudkleurige zandsteen heeft een uitspringend portaal met gebeeldhouwde archivolten, een timpaan met Christus in een mandorla en twee tegenover elkaar staande griffioenen. Boven de arcaden verrijst een latere bakstenen bovenbouw met hellende rondboogfriezen.

Er is geen stichtingsdocument bewaard; de zandstenen blok in de façade draagt het opschrift „XI KE NOVEMBRIS OB/ ROLANDUS PR”, dat de kwestie niet oplost. De bouw wordt rond het midden van de 12e eeuw geplaatst, als dochter van de benedictijnenabdij Sainte-Foy-de-Conques in de Auvergne, zelf gesticht op een Longobardische kloosterbasis uit de 8e eeuw. Het testament van Johan II van Montferrat uit 1372 bevestigt dat het priorij van Cavagnolo nog onder Conques viel.

De kerk is gewijd aan de heilige Fides van Agen, een jonge Franse maagd die onder Diocletianus in 303 de marteldood stierf en op 6 oktober wordt gevierd. De kapitelen dragen blad- en diermotieven; het linker kapiteel van het portaal toont mensfiguren verstrengeld met ranken, soms gelezen als de strijd tussen ondeugden en deugden. Boven de twee kapitelen hurken twee dieren die elkaar aankijken.

Het gebouw is makkelijk van buiten te verkennen, omdat de rijke versiering van de gevel duidelijk zichtbaar is en het interieur meestal open is voor bezoekers. Bij het betreden, neem de tijd om zowel de buitendetails als de binnenstructuren zorgvuldig te onderzoeken.

Op de gevel draagt een zandsteenblok het nooit verklaarde opschrift „XI KE NOVEMBRIS OB/ ROLANDUS PR”, dat niet helpt bij de datering van de kerk. Boven het portaal staan twee hurkende dieren tegenover elkaar op de kapitelen, en de buitenste boog draagt een palmkruis, het embleem van de benedictijnse tak van Cluny.