Anantashayana Vishnu, Rotsreliëf monument in het district Dhenkanal, India

Anantashayana Vishnu is een 15,4 meter lang reliëf van de god die op de slang Ananta ligt, in het begin van de 9e eeuw uitgehouwen uit een enkele zandsteenrots op de linkeroever van de Brahmani. De vierarmige figuur houdt een chakra, een shankha, een gada en een lotus vast, draagt een hoge kegelvormige kiritamukuta-kroon, en uit zijn navel groeit een lotus waarop Brahma in meditatie zit.

Het kunstwerk werd gemaakt in de 9e eeuw toen de Bhauma-Kara-dynastie de regio regeerde en religieuze sculpturen liet maken. In deze periode bloeiden steenhouwertraditities op die aan hindoegoden waren gewijd in centraal Orissa.

De plaatselijke bevolking vereert hier nog altijd de vierarmige liggende Vishnu; de Bhauma-Kara-koningen lieten in hun schenkingen vastleggen dat zij ter gelegenheid van Vishuvazakranthi en Devtesvaduadasi rotsreliëfs en tempels lieten maken. De beeldhouwer stelde de rivieroever voor als de Kshirasagara, de kosmische oceaan waaruit Brahma de wereld schiep.

Het reliëf ligt op de linkeroever van de Brahmani op ongeveer 200 voet (61 m) hoogte en is bereikbaar via 1,5 km weg vanaf het dorp Saranga in de tehsil Parjang. Het ligt 3 km van Talcher, 23 km van Angul en 67 km van Dhenkanal, of 3 km van de National Highway 42 tussen Cuttack en Sambalpur. Het beeld staat in de open lucht op de rivierbedding en is blootgesteld aan overstromingen van de Brahmani.

De beeldhouwer zag de rivieroever als de kosmische oceaan Kshirasagara, waaruit Brahma, mediterend op een lotus die uit Vishnu's navel ontspruit, de wereld schept. Een tweede liggende Vishnu van zandsteen, 12,6 meter lang, staat in Khamkanaga in het district Angul. Overstromingen van de Brahmani vormen de grootste bedreiging voor het zandstenen beeld.