Grotten van Aurangabad, Boeddhistische grotten in district Sambhajinagar, India.

De grotten van Sambhajinagar zijn twaalf boeddhistische rotsheiligdommen in zacht basalt, verdeeld in een westelijke groep (grotten I–V), een oostelijke groep (VI–IX) en een noordelijke cluster met de onvoltooide grotten X–XII. De wand toont een galerij met pijlers, een in de rots gehouwen trap en rechthoekige deuropeningen, rechts een hoefijzerboog. Grot III heeft vlechtwerk, ranken, panelen met paren en geometrische motieven; grot VII heeft een veranda en een cella omringd door een omloopgang met monnikscellen.

De twaalf grotten werden in de 6de en 7de eeuw na Christus in zacht basalt uitgehouwen. De eerste vermelding staat in de grote chaitya van de Kanheri-grotten. Ze zijn verdeeld in een westelijke groep (grotten I tot V), een oostelijke groep (VI tot IX) en een noordelijke cluster van onvoltooide grotten (X tot XII). Onderzoekers dateren grot III vóór grot I en zien de site als schakel tussen Ajanta en Ellora.

De wanden tonen snijwerk dat boeddhistische leringen vertoont, waarbij grot drie een grote vergaderzaal en stupa bevat die ooit voor religieuze ceremonies werd gebruikt. Deze ruimten laten zien hoe monniken hun geloof door steensculptuur uitdrukten.

De plaats ligt dicht bij belangrijke reisroutes en verwelkomt bezoekers het hele jaar door zonder lange reizen te vereisen. Vraag naar lokale gidsen bij aankomst, want zij helpen de geschiedenis van elke kamer duidelijker uit te leggen.

Grot III geldt als ouder dan grot I; het vlechtwerk, de ranken, kwast- en bloempanelen en geometrische motieven gelden als het meest voltooide beeldhouwwerk van de site. Grot VII herhaalt de plattegrond van Rameshwar in Ellora (grot 24): een voorportaal, een heiligdom in de achterwand, een omloopgang eromheen en monnikscellen in de wanden.