Yotvata Hai-Bar Nature Reserve, Natuurbeschermingscentrum in Arava-vallei, Israël

Yotvata Hai-Bar is een omheind fok- en herwenningscentrum van 12 km2 in de zuidelijke Arava bij Yotvata, beheerd door de Israëlische autoriteit voor natuur en parken. De open woestijnverblijven huisvesten soorten die worden gefokt voor een mogelijke terugkeer naar de Negev, waaronder de Aziatische wilde ezel, de Arabische oryx, de addax, de sabelantilope en de Noord-Afrikaanse struisvogel. Acacia's vormen de basis van het ecosysteem van het reservaat.

Het reservaat werd in 1968 gesticht door Avraham Yaffe, de eerste directeur van de Israëlische natuurreservatenautoriteit, nadat Uri Dan van het ministerie van Landbouw het idee in 1961 had geopperd en begin 1963 een locatie bij Yotvata was gekozen. Er kwamen twee fokcentra, één voor dieren van het mediterrane bos en één voor woestijnsoorten. Medio jaren tachtig werd nog eens 6.000 dunam ten westen van weg 90 omheind om de laatste wilde populatie van de acaciagazelle te beschermen.

Het reservaat is vernoemd naar de naburige kibboets Yotvata; „hai-bar” is de Hebreeuwse term voor een fok- en herintroductiecentrum voor wilde dieren, de woestijntegenhanger van Carmel Hai-Bar. Het open omheinde gebied in de zoutvlakte van Yotvata werd begin jaren 1970 aangelegd; sinds 2016 zijn het roofdiercentrum en de kooien gesloten, zodat de dieren in grote verblijven te zien zijn.

De faciliteit biedt rondleidingen, observatiepunten en informatieve displays om dierenzorg en conserveringswerk te begrijpen. Bezoekers moeten vroeg op de dag komen wanneer dieren het meest actief zijn, en lichte kleding dragen omdat woestijnhitte intens kan zijn.

Het reservaat herbergt de laatste wereldpopulatie van de Arava-gazelle (Gazella dorcas acaciae), een ondersoort die beperkt is tot een omheind gebied van ongeveer 6.000 dunam ten westen van weg 90, toegevoegd medio jaren 1980 en voortdurend gevolgd. Op 7 augustus 2023 werden van hier zeven struisvogelkuikens naar een reservaat in Senegal overgebracht.