Villa Romana Baláca, Romeinse villa en historisch museum in Nemesvámos, Hongarije.

Villa Romana Baláca is het centrum van een Romeins landgoed, omgeven door een onregelmatige stenen muur rond een terrein van ongeveer 9 hectare, met in het midden de villa van de pachter, een ommuurde tuin en andere gebouwen met verschillende functies. De bouw begon eind 1e en begin 2e eeuw; in de 2e en 3e eeuw werd een regelmatig rechthoekig centraal blok aangelegd, aan drie zijden omgeven door een deels verwarmde gang met terrazzovloer. Een groot kleimodel van de plattegrond helpt bezoekers zich te oriënteren tussen de genummerde gebouwdelen.

Baláca was al in de 18e eeuw bekend als Romeinse vindplaats, maar de opgravingen begonnen pas in 1906 onder Gyula Rhé en duurden tot 1926. Daarbij kwamen muurschilderingen in geel-paars, rood en rood-zwart aan het licht, plus mozaïeken met granaatappelbomen en fazanten. De bouw van de villa begon eind 1e eeuw; het rechthoekige centrale blok kwam in de 2e en 3e eeuw tot stand.

De mozaïeken en muurschilderingen tonen hoe welgestelde Romeinen hun huizen decoreerden met geometrische patronen en gekleurde ontwerpen. Je kunt zien hoeveel zorg ze in hun leefruimte staken om deze mooi en indrukwekkend te maken.

Het museum opereert seizoengebonden, dus het is verstandig om de openingstijden vooraf te controleren zodat de site op je geplande bezoekdag toegankelijk is. Er zijn rondleidingen beschikbaar die de ruimtes en vondsten beter uitleggen.

Het mozaïek uit zaal 20 werd in 1925 overgebracht naar het Hongaars Nationaal Museum, terwijl de grote mozaïekvloer van zaal 31 ter plaatse blijft. Archeoloog Rhé Gyula begon de opgravingen in 1906; later leidde Palágyi Sylvia het werk.