Anacopia Fortress, Antieke vesting in Novyy Afon, Georgië

Anacopia Fortress is een middeleeuws verdedigingswerk op de top van de Iverische berg boven Novyy Afon, met muren van zorgvuldig gehouwen kalksteenblokken. De plattegrond meet ongeveer 450 bij 150 meter en telt zeven torens langs de zuidelijke helling, vierkant waar de helling steil is en rond waar stormrammen konden naderen. De vier verdiepingen tellende hoofdtoren biedt uitzicht over de omgeving en de Zwarte Zee.

Al in de 2e–4e eeuw stond hier een militaire structuur; eind 7e eeuw bouwden de Byzantijnen, verontrust door de Arabische expansie, mee aan de muren rond de citadel. In 736–737 belegerde Marwan ibn Muhammad met 60.000 man de vesting, toen de Abchazische hoofdstad, verdedigd door 1.000 Iberiërs en 2.000 Abchaziërs onder Leon I; ziekte en gevechten kostten de Arabieren 35.000 en 3.000 man. In 788 mislukte een belegering door Suleiman ibn Isam ten westen van Anakopia.

Griekse monniken bouwden in de tweede helft van de 7e eeuw een klein eenbeukig kerkje op de top van de Iveriaberg; in de 7e–8e eeuw volgde een tweede kerk op de helling. In de centrale basiliek resteren een stenen altaar en fresco's met een kruis en vissen, een teken dat vroege christenen in het Oost-Romeinse Rijk vaak gebruikten.

Het terrein ligt op de top van de Iveria-berg, ongeveer een mijl landinwaarts vanaf New Athos, en meet circa 450 bij 150 meter. De enige toegang is een kleine poort aan de zuidzijde, vroeger bereikbaar via een losse houten ladder. De muren zijn tot 60 centimeter dik, en de gerestaureerde toren van vier verdiepingen dient als uitkijkpunt met zicht op de Zwarte Zee in het zuidwesten.

Binnen de muren ligt een cisterne die wordt gevoed door een ongeveer 25 meter diepe put, uitgehakt in de rots van de top; Russische bronnen noemen een bassin van 5 bij 3,5 meter met 68 kubieke meter water. Hij zou nooit opdrogen, waardoor verdedigers lange belegeringen konden doorstaan.