Casa Xanxo, Gotisch herenhuis in Perpignan, Frankrijk

Casa Xanxo is een gotisch woonhuis aan de rue de la Main de Fer 8 in de wijk Saint-Jean van Perpignan. De gevel van smalle roodbruine baksteen rijst op tot een uitspringende bakstenen kroonlijst en een donkere pannendakrand; links zit een hoog rondboogvenster, daaronder een klein getralied venster, rechts een spitsboogdeur met lichte stenen omlijsting. Op de gevel zijn een gebeeldhouwd marmeren portaal en een fries op halve hoogte met de Zeven hoofdzonden bewaard.

Bernat Xanxo, een rijk lakenkoopman, liet het huis vanaf 1506 bouwen op de plaats van vier afgebroken huizen. In 1530 kwam het door huwelijk aan de familie de Llupià; hun Joan de Llupià koos in 1652 de Spaanse kant en ging in ballingschap, zijn goederen werden verbeurdverklaard. Van 1803 tot 1919 huisvestte het de vrijmetselaarsloge „L'Union"; de stad verwierf het in 2000 via voorkooprecht.

Het huis dankt zijn naam aan Bernat Xanxo, de lakenkoopman die het vanaf 1506 liet bouwen. In 1530 kwam het door het huwelijk van Angela Xanxo met Francesc de Llupià in die familie, die het ambt van koninklijk procureur van de graafschappen Roussillon en Cerdagne bekleedde. Tussen 1803 en 1919 huisde er de vrijmetselaarsloge „L'Union“, de belangrijkste loge van Perpignan, geleidelijk vervangen door het gezelschap Cercle de l'Union.

De Casa Xanxo staat op nummer 8 van de Rue de la Main de Fer, in de wijk Saint-Jean in Perpignan. Van het oorspronkelijke huis rest alleen de grote ontvangstzaal op de eerste verdieping, dus het bezoek is kort; het gebeeldhouwde marmeren portaal en de fries met de zeven hoofdzonden zitten aan de straatgevel en zijn van buiten te zien.

Op de gevel verbindt een gebeeldhouwde band op halve hoogte de zeven doodzonden en de hel met een touw, met in het midden een ontvleesde schedel als teken van de overgang van leven naar dood. Dit naar de „Rid der zonden” gevormde werk raakte in de 18e eeuw deels beschadigd bij het maken van twee vensters op de eerste verdieping.