Richard-Wagner-Denkmal, Bronzen standbeeld van Richard Wagner op een marmeren sokkel in de Innenstadt, Leipzig, Duitsland

Het Richard-Wagner-Denkmal staat op een brede trap aan de Goerdelerring, aan de noordwestrand van het centrum van Leipzig. Het witte marmeren blok, twee meter in het vierkant en 2,9 meter hoog, is ontworpen door Max Klinger en draagt op drie zijden reliefs groter dan levensgroot. Daarop staat een 1,8 meter hoog beschilderd bronzen beeld van de jonge Wagner in alledaagse kleding, met daarachter een vier meter hoge zwarte bronzen plaat met de silhouet van de oudere componist.

In 1883, enkele maanden na Wagners dood, werd een comité gevormd om geld in te zamelen voor een monument in Leipzig. In 1903 nam Max Klinger het project op zich; zijn plan uit 1911 voorzag een figuur van 5,3 meter op een met reliëfs versierd marmeren blok op de trap tussen Fleischerplatz en Matthäikirchhof, en in 1913 werd de eerste steen gelegd. Oorlog, geldgebrek en Klingers dood in 1920 stopten het werk; het voetstuk stond ruim 80 jaar in het Klingerhain. Het ontwerp van Stephan Balkenhol won de wedstrijd van 2011 en werd op 22 mei 2013, Wagners 200e verjaardag, onthuld.

De drie reliëfzijden van het voetstuk verbinden de naakte Rijndochters met muziek, dichtkunst en toneelspel, Wagners ideaal van het Gesamtkunstwerk; links staan Siegfried, Mime en de gedode draak, rechts Parsifal en Kundry. De marmeren kubus van twee meter breed en 2,9 meter hoog, naar ontwerp van Max Klinger, stond lang in het Klingerhain en heette vanwege de naakten de "pornokubus".

Het monument staat op de brede trappartij aan de noordwestzijde van de binnenstad, in het groen langs de Goerdelerring, waar vroeger de treden van de Fleischerplatz naar de Matthäikirchhof leidden. De in de jaren zeventig gesloopte trap werd in 2010 herbouwd en het voetstuk van Klinger erin geplaatst. Men bereikt het vanaf de Ring; rond het voetstuk lopen toont de reliëfs op drie zijden.

De vier meter hoge zwarte bronzen plaat achter de figuur citeert Max Klingers nooit uitgevoerde ontwerp voor een Wagner-standbeeld; beeldhouwer Stephan Balkenhol noemde zijn eigen werk een parafrase naar Klinger. Het monument werd grotendeels door Balkenhol zelf gefinancierd, die 25 kleine bronzen replica's verkocht.