Harliburg, Middeleeuwse vestingruïne nabij Vienenburg, Duitsland

Harliburg is een kasteelruïne op een ongeveer 200 meter hoge heuvel in het Harly-bos, met restanten van cirkelvormige wallen en diepe verdedigingsgrachten nog steeds zichtbaar. De plaats domineert het omliggende landschap en geeft door zijn verheven positie een indruk van zijn voormalige militaire betekenis.

Otto IV liet Harliburg rond 1203 bouwen om de noordelijke toegangswegen naar Goslar te controleren, dat de kant van Filips van Zwaben koos. In 1291 capituleerde het garnizoen na een beleg van vier maanden in de Herlingsberger Oorlog, waarna de burcht werd geslecht. De stenen werden later gebruikt voor de bouw van kasteel Wiedelah tussen 1292 en 1297 en de Vienenburg in 1300.

Het Latijnse epos Herlingsberga, in de 13e eeuw geschreven door Heinrich Rosla uit Nienburg (Saale), verhaalt de slechting van de Harliburg. Rosla was een hedendaagse dichter, geen monnik. De titel van het gedicht gebruikt de alternatieve naam van de burcht, Herlingsberg.

De kasteelplaats ligt op een brede top van de Harly op 193 m hoogte, ongeveer 1 km ten noordnoordoosten van Vienenburg. De kernburcht beslaat een plateau van 150 × 50 m, betreden vanuit het zuidoosten via de hoofdsloot, waar de aardwerken een teruggetrokken poortdoorgang aanduiden. Ten noorden van de kern is de gracht 16–18 m breed met de bodem 12 m onder het plateau; de hoofdwal van de eerste voorburcht is 3 m hoog.

De bronnen spreken elkaar tegen over waar de stenen terechtkwamen: een kroniek waarvan de betrouwbaarheid betwist wordt, noemt de Vienenburg en de burcht Wiedelah, terwijl het Engelse verslag het waterkasteel van Wiedelah op 1292-1297 en de Vienenburg op 1300 dateert. Rond de kernburcht liggen vijf belegeringswerken uit 1291, waaronder een vierkante schans van 20 × 20 m ongeveer 300 m ten noordoosten.