Grafenburg, Kasteeleiland en stadhuis in Lauffen am Neckar, Duitsland.

De Grafenburg is een eilandkasteel en het stadhuis van Lauffen am Neckar, gelegen op een eiland in de rivier de Neckar. De structuur bestaat uit een rechthoekige woontoren met dikke stenen muren en diende eeuwenlang als belangrijk bestuurscentrum van de regio.

De graven van Lauffen bouwden het kasteel in het vroege 11e eeuw, mogelijk als reactie op een geplande kloosterstichting in 1003. Het wordt voor het eerst vermeld in 1127. Na het uitsterven van de graven in 1216-1219 werd het kasteel in 1219 verpand aan de markgraven van Baden en in 1361 ging het over naar de graven van Württemberg. Verwoest tijdens de Dertigjarige Oorlog, werd het herbouwd en sinds 1818 huisvest het het stadsbestuur van Lauffen.

Het kasteel dankt zijn naam aan de graven van Lauffen, die het in het begin van de 11e eeuw bouwden; hun geslacht stierf uit tussen 1216 en 1219. Sinds 2006 toont een museum in de toren de geschiedenis van het gebouw. De voormalige woontoren van 13 bij 10,30 meter vormt nog altijd de kern van het complex waarin het stadhuis zetelt.

Het kasteeleiland is via een brug verbonden met de oostelijke oever van de Neckar; verder zuidwaarts overspant de Lauffener Neckarbrücke de rivier. Aan de overzijde, op de westelijke oever, staat de Regiswindiskirche. Het museum in de toren, sinds 2006 ingericht, bereikt men via het gebouw waar nu de stadsadministratie zetelt.

Deze structuur is het enige eilandkasteel langs de gehele rivier de Neckar en combineert zowel defensieve als administratieve functies. De combinatie van deze twee rollen in een gebouw maakt het een zeldzaam voorbeeld van middeleeuwse multifunctionele architectuur.