Haus Gartlage, Architecturaal erfgoedmonument in Osnabrück, Duitsland.

Haus Gartlage is een twee verdiepingen tellend, bepleisterd herenhuis van Piesbergzandsteen uit het einde van de 16de eeuw, met een hoog schilddak en een grondoppervlak van 13,5 bij 29 meter. De buitenmuren zijn op de begane grond ongeveer een meter dik en deels van schietgaten voorzien; op de eerste verdieping lag vroeger een zaal over de volle breedte van het gebouw. Tot 1964 stond in een nis aan de zuidzijde een rond 1520 vervaardigd Christophorusbeeld, toegeschreven aan de Meester van Osnabrück.

Het landgoed Gartlage wordt voor het eerst vermeld in 1190 als eigendom van het prinsbisdom Osnabrück. Een stenen huis uit de 14e eeuw is alleen bekend van zijn fundamenten, 120 meter ten westen van het huidige gebouw. In de 15e eeuw bezat de familie von Hake het landgoed; het bewaarde herenhuis werd eind 16e eeuw gebouwd op de kern van een tweede stenen gebouw. Tijdens de Dertigjarige Oorlog plunderden en brandschatten Zweedse troepen het landgoed. In 1683 schonk Nikolaus Eberhard von Snetlage het aan het Gymnasium Carolinum, waarvan de jezuïetenleiders het huis tot 1773 als rustplaats gebruikten.

De naam Gartlage komt van het landgoed en leeft voort in de straat Gartlager Weg, die sinds 1869 zo heet, in de wijk Gartlage en in het bos Carolinger Holz ten noordoosten van het huis. Het huis zelf hoort bij de wijk Dodesheide, niet bij Gartlage.

Bezoekers moeten het gebouw van buiten bekijken omdat het een beschermd monument is dat niet open staat voor bezoeken van binnen. Het beste moment om te bezoeken is bij mooi weer zodat je de architecturale details en het vakmanschap van de gevel volledig kunt waarderen.

Het gebouw is van gepleisterde Piesbergzandsteen, geen vakwerk. De muren op de begane grond zijn ongeveer een meter dik en deels voorzien van schietgaten. Tot 1964 stond in een nis aan de zuidzijde een rond 1520 gebeeldhouwde Christophorusfiguur, toegeschreven aan de Meester van Osnabrück.