Schloss Stammheim, Kasteel in Stammheim district, Keulen, Duitsland.

Schloss Stammheim was een tweelaags rococopaleisje met een hoog gebroken mansardedak, rond 1780 gebouwd en toegeschreven aan bouwmeester Johann Georg Leydel. Het hoofdgebouw van 9 bij 4 assen had aan de Rijnzijde vleugels van 3 bij 2 assen. Slechts een geprofileerde ingangspartij met dubbel wapen blijft over, hergebruikt in het Ulrich-Haberland-Haus.

Eind eerste millennium stond in Stammheim al een koninklijke hof; in 959 schonk aartsbisschop Bruno het aan de Keulse abdij Groß St. Martin. Het kasteel wordt in 1083 voor het eerst in een oorkonde vermeld en was vanaf 1136 zetel van de ridders von Stammheim. Rond 1780 liet Friedrich Ferdinand von Scharffenstein het rococoslot bouwen, toegeschreven aan bouwmeester Johann Georg Leydel. In 1928 kocht de stad Keulen het goed; een luchtaanval brandde het in 1944 uit.

De naam Stammheim duikt in oorkonden op als Stamhem, Stampheym en Stamel. De laatste mannelijke telg van het riddergeslacht Stammheim, Johann, woonde hier in de 17e eeuw; zijn dochter Maria trouwde in 1637 met Wimar von der Sülzen en bracht het slot in het huwelijk in. Zij stierf in 1698.

Het kasteel zelf bestaat niet meer; alleen een geprofileerde ingangslijst met een dubbel wapen in de sluitsteen bleef bewaard en werd hergebruikt op het Ulrich-Haberland-Haus. Het park, in 1832 aangelegd naar een ontwerp van Maximilian Friedrich Weyhe, is vrij toegankelijk en herbergt sinds 2002 een beeldenpark. Een stenen leeuw markeert het begin van de lindenlaan die ooit naar het kasteel leidde.

Het slot brandde in 1944 uit bij een luchtaanval en de tweelaagse muurruïne stond tot begin jaren 1950 aan de rechter Rijnoever. Bewaard bleef alleen een geprofileerde ingangspartij met een dubbel wapen in de sluitsteen, hergebruikt bij de bouw van het Ulrich-Haberland-Haus.