Burgruine Birkenstein, Kasteelruïne in Leinefelde-Worbis, Duitsland.

De Burgruine Birkenstein omvat twee middeleeuwse burchtplaatsen op de westflank van de Wingert-rug, ongeveer een kilometer ten zuiden van Birkungen. Birkenstein I meet 70 bij 50 meter met afgeronde hoeken; een steengroeve uit de 19e eeuw verwijderde de meeste bovengrondse muren. Birkenstein II, 300 meter noordoostelijk, is een 19 bij 17 meter groot aardwerk met een 3 meter brede gracht.

Birkenstein werd voor het eerst vermeld in 1256, toen Ernst von Birkenstein het schonk aan het klooster Reifenstein. In de 13e eeuw kwam het aan de graven van Gleichenstein, die het in 1287 aan Mainz verpachtten en in 1294 verkochten aan keurvorst Gerhard II van Eppstein, waardoor het Eichsfeld tot 1802 bij Mainz hoorde. In 1323 zou het kasteel nog in goede staat zijn geweest, maar later werd het verlaten; nu zijn alleen de gracht en een met hoog bos begroeide muur zichtbaar.

De naam Birkenstein komt van het gelijknamige adellijke geslacht, dat in 1206 voor het eerst opduikt met Reinher von Birkenstein. Een plaatselijke sage vertelt over de Kellerjungfrau: een meisje dat zich tijdens een aanval in de kasteelkelder verschool, overleefde een storm en zou later met een bezem van takken zijn gezien. Het verhaal leeft nog voort in Birkungen.

De ruines zijn bereikbaar via gemarkeerde wandelpaden vanuit Leinefelde-Worbis, met gratis toegang het hele jaar door. Het wandelpad naar de verhoogde locatie is gemakkelijk te volgen en de plek is in elk seizoen bereikbaar.

De sage van de Kellerjungfrau, het keldermeisje, wordt in Birkungen nog altijd verteld: bij de bestorming van de burcht verborg ze zich in de kelder, overleefde de storm en zocht met een berkenbezem in het dorp naar de ridder, die bij Frankenhausen was gesneuveld. Dat ze stierf werd nooit verteld; jongere generaties zeiden haar te hebben gezien.