Burg Hartenfels, Middeleeuws kasteel in Hartenfels, Duitsland

Burg Hartenfels is een ruïne van een hoogteburcht op een 368 meter hoge basaltkegel boven het dorp Hartenfels in het Westerwald. De ronde bergfried, gebouwd van leiachtige basaltbreuksteen, rijst nog ongeveer 23 meter op, terwijl hij oorspronkelijk meer dan 28 meter hoog was. De toren heeft muren van 2,35 meter dik, met trappen in de muur, en staat vrij in de 60 bij 40 meter grote ringmuur, waarvan vooral resten bewaard zijn.

Burg Hartenfels werd voor het eerst vermeld in 1249, toen gravin Mechthild von Sayn het verkocht aan de aartsbisschop van Trier. Het beschermde de Hohe Straße, de handelsroute tussen Frankfurt en Keulen, nu de B8. Na verwoesting in de 15e eeuw en herbouw werd het in 1594 definitief verwoest door graaf Wilhelm von Nassau en niet meer opgebouwd.

De inwoners noemen de ruïne „Harbelser Schmanddippe”, naar het dialectwoord voor een botervat. Een verhaal wil dat een Franse soldaat een vrouw naar de naam van de toren vroeg en zij dat met het botervat verwarde; een andere verklaring is de vorm van de burcht. De burcht bewaakte ook de Hohe Straße, de middeleeuwse handelsweg tussen Frankfurt en Keulen, nu de B8.

De ruïne is vrij toegankelijk en kan bij daglicht worden bezocht; er is geen entreegeld. De bergfried, tegenwoordig ruim 23 meter hoog, is niet te beklimmen, dus het bezoek blijft op de grond tussen de muurresten van het ongeveer 60 bij 40 meter grote terrein. De basaltkegel en de oneffen ruïne vragen stevige schoenen.

De plaatselijke bevolking noemt de ruïne „Harbelser Schmanddippe“, naar een botervat: volgens een anekdote vroeg een Franse soldaat een vrouw naar de naam van de toren en zij verwarde dat met het dialectwoord voor het vat, al kan ook de vorm van de toren de naam hebben ingegeven. De ronde bergfried reikt nog ongeveer 23 m hoog, tegen oorspronkelijk meer dan 28 m, en is niet beklimbaar.