Burg Rheinberg, Middeleeuwse kasteelruïne in Lorch, Duitsland

Burg Rheinberg is de ruïne van een hoogteburcht op een rotsachtige uitloper boven het Wisperdal, op 250 m boven zeeniveau. De bewaarde donjon staat in het zuiden op een rotsvoet, reikt tot 13 meter hoog en heeft nog drie verdiepingen. Het complex is 60 meter lang en ruim 20 meter breed; de toegang voert van het noorden over de halsgracht en door de poort naar de voorburcht.

Een eerste burcht werd waarschijnlijk rond 1165 gebouwd door de aartsbisschop van Mainz en in 1170 aan de Rijngraven in leen gegeven; vanaf ongeveer 1250 woonden de ministerialen van Heppenheft er als burchtmannen. In 1279 raakte aartsbisschop Werner von Eppstein in conflict met rijngraaf Siegfrid von Rheinberg, waarop de belegeraars uit Mainz 500 m noordelijk de Burg Blideneck en westelijk de Aachener Schanze opwierpen. Rheinberg werd in 1280 ingenomen en grotendeels verwoest, in 1315 herbouwd met de huidige donjon en in 1399 een leen van de Palts.

Rond 1399 werd het kasteel een Ganerbenburg, toen het als leen aan het Keurvorstendom van de Palts kwam en werd verdeeld onder meerdere families die er samen woonden. De naam Rheinberg komt van de Rijngraven van Rheinberg, de adellijke familie die het sinds 1170 in bezit had.

De ruïne is particulier bezit en betreden is verboden; de muren dreigen in te storten en er wordt geen consolidatiewerk uitgevoerd. Ze ligt in dicht hoogbos en is alleen bereikbaar via smalle, deels steile voetpaden. De bergfried reikt nog tot 13 meter hoog in drie verdiepingen, maar kan alleen van buiten het terrein worden bekeken.

In 1374 woonden zeven adellijke families tegelijkertijd in dit kasteel, een ongebruikelijke regeling die in de middeleeuws-Duitse architectuur Ganerbenburg wordt genoemd. Deze gedeelde woonregeling toont de complexiteit van grondrechten en sociale structuren in die periode.