Forte Airolo, Militair fort in Airolo, Zwitserland

Forte Airolo is een driedelige vesting die in de helling boven Airolo in het kanton Ticino is ingebouwd. De gevechts- en verblijfsvleugel worden omringd door een gracht met drie caponnières en bedekt met een meter hoge granieten blokken. Het lange, lage betonnen dak met twee ronde luiken en een vlaggenmast rust op donkere stenen muren.

Het Forte Airolo werd tussen 1887 en 1890 gebouwd naar een ontwerp van Daniel Freiherr von Salis-Soglio om de in 1882 geopende Gotthard-spoorwegtunnel, de Gotthardweg en de weg naar het Val Bedretto te beschermen. De granieten bedekking en wapens zoals dubbele kanonnen en Gruson-kogelmortieren maakten het een van de modernste vestingen van Europa. In 1947 als gevechtsinstallatie opgeheven, werd het in 1989 deels museum.

Forte Airolo maakte deel uit van het zogeheten Nationaal Reduit, het Zwitserse plan om het leger terug te trekken in de Alpen als de laaglanden bezet zouden worden. Deze strategie beïnvloedde sterk hoe de Zwitsers hun onafhankelijkheid begrepen tijdens de oorlogsjaren.

Bezoeken worden doorgaans aangeboden als rondleidingen door de ondergrondse gangen. Stevig schoeisel is aan te raden, want de vloeren in de tunnels kunnen ongelijk en soms vochtig zijn.

De vesting is zo diep in de rots gebouwd dat de schietgaten van buiten nauwelijks zichtbaar zijn en opgaan in de rotswand. Bezoekers die vanaf de weg omhoog kijken, kunnen nauwelijks vermoeden wat er achter de bergwand schuilgaat.