Kasteel van Hamal, Middeleeuws kasteel in Rutten, Tongeren, België.

Het Kasteel van Hamal is een omgracht bakstenen gebouw uit 1770, opgetrokken voor baron De Haxhe, met een symmetrische noordgerichte gevel geflankeerd door twee hoektorens met ui-vormige koepels. Ten zuiden staat de 12e-eeuwse donjon, in 1770 verbouwd, uit vuursteenblokken met kalkstenen hoekbanden en mergelstenen muurfragmenten. Het kasteel omvat een neogotische kapel uit 1879 en een glazen galerij uit 1865.

Het Kasteel van Hamal wordt voor het eerst vermeld in 1214, toen Frederik II het innam tijdens zijn strijd met Otto IV en Hendrik I van Brabant zich daar overgaf. Het kasteel werd verwoest door milities van Tongeren, Dinant en Hoei in 1346, opnieuw door Luikse troepen in 1364 en gedeeltelijk door troepen van de Republiek in 1676. Baron De Haxhe gaf het gebouw in 1770 zijn classicistische vorm.

Het kasteel was lange tijd het centrum van de macht van de heren van Rutten. De plaatselijke bevolking beschouwt het als een belangrijk symbool van hun middeleeuwse erfgoed.

Het kasteel is privébezit met beperkte publieke toegang, maar het omringende Engelse park met zijn watersloot en brug kan van buiten worden bekeken. Bezoek tijdens de warmere maanden wanneer het parkgebied het meest uitnodigend is voor een wandeling rond de omtrek.

De 12e-eeuwse donjon ten zuiden van het huidige kasteel is het oudste bewaarde deel: opgetrokken in blokken vuursteen met hoekbanden van kalksteen en gerestaureerde muurfragmenten in mergelsteen, werd hij in 1770 verbouwd door baron De Haxhe. Het kasteel van 1770 heeft een trapzaal met muurschilderingen in trompe-l'oeil uit 1771 van Caldelli.