San Pellegrino in Vaticano, Romaanse kerk in Vaticaanstad.

San Pellegrino in Vaticano is een kleine kerk aan de Via dei Pellegrini waarvan de oudste delen uit de 15e eeuw dateren. De neoklassieke gevel, in 1671 besteld door de Pauselijke Zwitserse Garde, heeft gepaarde Dorische zuilen, een driehoekig fronton en boven de ingang een ronde nis met een afbeelding van de heilige Peregrinus. Binnen bevinden zich de graven van vroegere kapiteins van de Zwitserse Garde.

Paus Leo III stichtte deze kerk rond 800 en noemde haar aanvankelijk naar een nabijgelegen naumachie, een kunstmatig bassin waar zeeslagen werden nagespeeld. Later werd ze geschonken aan het klooster Santa Cecilia in Trastevere en daarna aan dat van Santo Stefano degli Abissini. In 1671 gaf Clemens X haar aan de Pauselijke Zwitserse Garde, die haar tot 1977 gebruikte; nu is ze de kapel van de Vaticaanse Gendarmerie.

De naam verwijst naar de heilige Peregrinus van Auxerre, een Romeinse priester die onder Sixtus II in Gallië de marteldood stierf; volgens een overlevering schonk Karel de Grote bij zijn kroning in 800 diens relieken aan de kerk. Een andere verklaring verwijst naar de Latijnse peregrini, de pelgrims, omdat er een hospitaal voor Franse pelgrims en een begraafplaats aan verbonden waren. Hier liggen commandanten van de Zwitserse Garde begraven, onder wie Johann Rudolf Pfyffer von Altishofen, die de kerk in 1653 voor het korps verwierf.

Het oratorium ligt aan de Via dei Pellegrini binnen Vaticaanstad, in een door het Vaticaan gecontroleerd gebied buiten de open toeristische routes. Sinds 1977 dient het als kapel van de Gendarmerie en de brandweer van het Vaticaan, zodat de toegang afhangt van de regeling van dat korps. Vraag vooraf bij de aalmoezenier van het korps of een bezoek mogelijk is.

In 1653 verkreeg Johann Rudolf Pfyffer von Altishofen, commandant van de Zwitserse Garde, van paus Innocentius X het recht de kerk en de aangrenzende begraafplaats te gebruiken; hij ligt er begraven. Eeuwenlang werden gardisten in de crypte bijgezet, en de Zwitserse begraafplaats ligt achter de kerk.