Marys Peak, Bergtop in Oregon Coast Range, Verenigde Staten

Marys Peak is een berg in Benton County, Oregon, net ten zuidwesten van Philomath, en de hoogste top van de Oregon Coast Range. De bovenste hellingen worden gedomineerd door edelspar, de lagere door douglasspar en westelijke hemelboom. Een grasland op de top bevat gabbro-ontsluitingen die rotstuinen worden genoemd; de grootste beslaat vier tot vijf acre op een zuidelijke helling bij de top.

De Kalapuya, die de top chatímanwi noemen, beklommen hem om aan een overstroming te ontkomen en gebruikten hem voor jacht, visserij en het verzamelen van beargrass, hazelaar en ceder. In 1856 verdreef de Amerikaanse regering de zuidelijke Kalapuya-banden met geweld uit het gebied. Later lieten kolonisten er vee grazen, en de nederzetting Peak op de noordwestelijke helling werd verlaten nadat het postkantoor in 1917 sloot.

De Kalapuya noemen de top chatímanwi, 'plaats van spirituele kracht'; hun mondelinge overlevering vertelt dat voorouders de berg beklommen om aan een grote vloed te ontkomen. Brenda Tuomi van de raad van Grand Ronde noemde hem een beschermer en verschaffer waar mensen komen bidden en genezen. In 2019 kregen tien beken Kalapuya-, Wusi'n- en Yaqo'n-namen; Corvallis plaatste de borden in 2025.

De weg naar de top blijft 's winters open, maar wordt dan niet onderhouden: om er met de auto op te komen zijn een verhoogde 4x4 of kettingen op alle vier wielen nodig. De Forest Service hield de poorten open in de winter van 2010–2011 om de rit naar de top te vergemakkelijken. Op heldere dagen ziet men in het westen de Stille Oceaan, in het oosten de steden van de Willamette Valley en het Cascadesgebergte.

In 2015 identificeerden onderzoekers van Oregon State University een op Marys Peak levende ijskrekel als een nieuwe soort, Grylloblatta chintimini, vernoemd naar het Kalapuya-woord voor de berg. Dezelfde hoge hellingen omvatten een in 1989 aangewezen botanisch beschermd gebied van 924 acres, waar gabbro-rotstuinen op dunne, droge grond Cascades-woestijnpeterselie, ruige schildbloem, Olympische ui en kruipende vlambloem dragen.