Alcatraz, Eiland in de Baai van San Francisco, Californië, Verenigde Staten

Alcatraz Island is een rotsachtig eiland in de baai van San Francisco, ongeveer 2 km uit de kust, met een lengte van circa 511 meter, een breedte van 180 meter en een hoogte van 41 meter bij gemiddeld tij. Op de kam staat het Main Cellhouse, een langwerpig gebouw met rijen kleine ramen, terwijl bij het water een rechthoekig gebouw met veel kleine ramen op een betonnen pier staat. Links rijst een hoge cilindrische vuurtoren op, en uiterst rechts staat een cilindrische watertank op poten.

Het eiland diende vanaf 1850 als militaire post en later als militaire gevangenis voordat het van 1934 tot 1963 een federale zwaar beveiligde instelling werd waar beruchte criminelen zoals Al Capone en George Kelly werden vastgehouden. Na de sluiting wegens hoge exploitatiekosten werd het terrein in 1972 onderdeel van de Golden Gate National Recreation Area en voor het publiek opengesteld als historische locatie.

De naam komt van het oude Spaanse woord alcatraz, dat pelikaan betekent; Juan Manuel de Ayala gaf die naam in 1775 aan een eiland in de baai, en Frederick W. Beechey bracht hem in 1826 over naar deze rots. Vanaf november 1969 bezetten Indiaanse activisten het eiland meer dan 19 maanden, en hun graffiti is nog zichtbaar. De gevangenis hield Al Capone van 1934 tot 1939 en Robert Stroud van 1942 tot 1959 vast.

De toegang is alleen per veerboot vanaf Pier 33 bij Fisherman's Wharf, en tickets zijn vaak weken van tevoren uitverkocht. Audiogidsen in meerdere talen zijn beschikbaar tijdens dagelijkse bezoeken van ongeveer 9:00 tot 16:00 uur, en warme kleding is aan te raden vanwege sterke wind en koele temperaturen. De paden op het eiland zijn steil en oneffen, waardoor ze lastig zijn voor rolstoelgebruikers, en omdat er geen eten wordt verkocht ter plaatse, wordt aangeraden water en snacks mee te nemen.

In juni 1962 voerden Frank Morris en de broers Anglin een zorgvuldig geplande ontsnapping uit door de ventilatieschachten van hun cellen te doorbreken met zelfgemaakte gereedschappen en namaakhoofden van zeep en papier-maché in hun bedden achter te laten. Ze kropen door leidingen, bouwden een geïmproviseerd vlot van regenjassen en gingen het koude water in, hoewel niemand met zekerheid weet of ze de overtocht hebben overleefd of zijn verdronken in de stroming.