Mount Gharat, Actieve stratovulkaan op de Banks-eilanden, Vanuatu

Mount Gharat is een somma-vulkaan van 797 m hoog, het hoogste punt van het eiland Gaua, in het midden daarvan. Hij staat in een caldera van 6 bij 9 km die ook het Letas-meer, verschillende kegels en warmwaterbronnen bevat. De top bestaat uit vier kraters, waarvan een het halvemaanvormige Stimming-meer bevat. De vulkaan is opgebouwd uit andesiet en basalt.

De Gharat gold tot juli 1962 als slapend; sindsdien barstte hij meer dan vijftien keer uit en stootte stoom, zwaveldioxide en lava uit de topkrater. In oktober 2009 dwong een stromboliaanse uitbarsting 300 bewoners van drie dorpen te evacueren naar naburige eilanden, steeg het water van het Letasmeer 30 cm en reikte de as tot 3.000 m. Vandaag bestaat de activiteit uit kleine bevingen, fumarolenvelden en asuitstoot; in 2011 werd een risicokaart opgesteld.

De naam verschilt per lokale taal: Garet in het Nume, Grāt in het Dorig, Gerät in het Koro, Gäräs in het Lakon; de kaartspelling Gharat geeft Mota of Olrat Garat weer. Alle komen van Proto-Torres-Banks *ɣarati, letterlijk „jeuk, branden“, mogelijk door de giftige dampen van de vulkaan.

Gaua bereik je per boot vanaf Espiritu Santo, daarna de top te voet met een lokale gids die de klim regelt; reken voldoende tijd voor de beklimming. In oktober 2009 werden bij een stromboliaanse uitbarsting 300 bewoners van drie dorpen geëvacueerd; raadpleeg daarom voor vertrek de vulkaanberichten en volg de plaatselijke veiligheidsinstructies.

De berg vertoont solfataren op zijn zuidflank en hete bronnen op zijn noordzijde, wat twee contrasterende thermische zones binnen dezelfde vulkaan creëert. Dit verdeelde geothermische karakter langs tegenovergestelde zijden is een ongebruikelijk kenmerk dat dit systeem onderscheidt.