Gouaro Deva, Beschermd natuurgebied in Bourail, Nieuw-Caledonië.

Gouaro Deva is een natuurgebied van ongeveer 8.000 hectare in de gemeente Bourail, Zuidprovincie, in Nieuw-Caledonië, dat zich tussen de kust en de bergen uitstrekt tot Kaap Goulvain. Een licht aardepad loopt door hoog geelgroen gras naar een strook donkergroene bomen en struiken; daarachter rijzen kortbegraasde heuvels met verspreide struiken en kale grondplekken op naar verre bergkammen. Het gebied wordt vaak Domaine de Deva genoemd naar het ecotoeristische landgoed dat een groot deel van de oppervlakte beslaat.

Gouaro Deva herbergt een van de oudste archeologische sites van Nieuw-Caledonië, rond 3500 v.Chr. bewoond door Lapita, wier aardewerk bij opgravingen tevoorschijn kwam. In 1879 bood de vesting in de Tabou-vallei onderdak aan de Kanak-opstandelingen van 1878 onder grootchef Ataï, verslagen door kolonel Wendling. De provincie kocht het landgoed van 7700 hectare in 1992 en verklaarde in december 2011 duizend hectare van de Tabou-vallei tot historisch erfgoed.

De naam Deva verwijst naar de Gouaro-clan, die dit land sinds 1984 opeist en graven in de Tabou-vallei beheert. In 2018 ondertekende de Zuidprovincie een akkoord met de GDPL "Mwe Ara", waarin de lokale clans zijn verenigd, en de gemeente Bourail om het domein samen te beheren. Het gebied bevat ook Lapita-aardewerk uit een van de oudste archeologische bewoningen van Nieuw-Caledonië.

Het gebied strekt zich uit over ongeveer 8.000 hectare tussen de kust en de bergen tot aan Cap Goulvain; plan dus vervoer tussen het strand, de Tabou-vallei en de heuvels. Sinds 22 januari 2016 zorgt een SEM via huur en overeenkomst met de provincie Zuid voor onthaal van bezoekers, veiligheid, bewaking, onderhoud van de ruimtes en bestrijding van invasieve soorten. Voor de Tabou-vallei, in december 2011 op 1.000 hectare als historische site geklasseerd, informeer je best bij de receptie van het domein voor je vertrekt.

In 1992 kocht de Zuidprovincie het ruim 7 700 hectare grote landgoed Gouaro Deva voor 325 miljoen Pacifische frank, ongeveer 2,7 miljoen euro. De verkoop van 2003 werd na 2004 ingetrokken en het gebied bleef provinciaal domein. Een overeenkomst uit 2016 vertrouwde het Domaine de Deva toe aan de SEM Mwe Ara, die in 2019 dertien werknemers telde.