Lapa do Santo, Archeologische vindplaats en grot in Matozinhos, Brazilië

Lapa do Santo is een rotskuil in een dertig meter hoog kalksteenmassief bij Matozinhos in Minas Gerais, met een overdekt oppervlak van ongeveer 1.300 m². De vloer helt naar het noorden af en vlakt weer af bij een natuurlijke zinkput. Het zuidelijke deel, vlak en droog voor de grotingang, bevatte de opgegraven graven; het sediment is daar tot vijf meter dik, voor ongeveer de helft een fijn grijs sediment dat op talk lijkt.

De Deense natuuronderzoeker Peter Lund begon met het bestuderen van de grot in de negentiende eeuw en ontdekte menselijke resten naast uitgestorven megafauna. De site laat zien dat er voortdurende menselijke bewoning over duizenden jaren plaatsvond.

De naam combineert de Portugese woorden voor rotsabri en heilige. De opgravingen leverden 26 goed bewaarde graven op in het hoofdgebied en in 2018 39 skeletten van 8.000 tot 11.000 jaar oud. André Strauss zag verbrande botten, andere rood geschilderd, en gevallen waarin een kinderschedel met een volwassen lichaam of tanden van de ene persoon met de kaak van een ander waren gecombineerd.

Lapa do Santo ligt in het Área de Proteção Ambiental Carste de Lagoa Santa, een karstgebied van 360 km2 bij Matozinhos. De overdekte ruimte beslaat ongeveer 1.300 m2: een vlakke, droge strook voor de grotingang en een vloer die naar het noordelijke uiteinde sterk afdaalt naar een natuurlijke zinkput. Het hoofduitgravingsgebied is in 2009 volgens Braziliaanse wet met sediment opgevuld, waardoor de oorspronkelijke vorm van de vloer is hersteld.

Lapa do Santo herbergt de oudste betrouwbaar gedateerde rotskunst van Amerika: een antropomorfe figuur in laagreliëf uit het vroege Holoceen met een erecte fallus. De vindplaats bevat ook de oudst bekende onthoofding van de Nieuwe Wereld, ongeveer 9.000 jaar oud. Opgravingen in 2018 legden 39 skeletten van 8.000 tot 11.000 jaar bloot, sommige rood geverfd of met de schedel van een kind bij het lichaam van een volwassene.