Llullaillaco, Stratovulkaan op de grens Chili-Argentinië

Llullaillaco is een stratovulkaan op de grens tussen Chili en Argentinië die zich tot 6739 meter verheft in de Andes. De bergflanken tonen duidelijke lagen gestolde lava en vulkanische as, terwijl het topgebied bedekt is met ijs en sneeuwvelden.

De Llullaillaco ontstond in twee pleistocene fasen, Llullaillaco I en II, en de oudste gesteenten zijn ongeveer 1,5 miljoen jaar oud. Ongeveer 150.000 jaar geleden stortte de zuidoostelijke flank in en reikte een puinlawine tot 25 km van de top. De jongst gedateerde gesteenten zijn 930 ± 140 jaar oud, maar er zijn meldingen van activiteit in de 19e eeuw; de eerste gedocumenteerde beklimming was in 1950.

De naam wordt meestal verbonden met Quechua llulla („vals, bedrieglijk”) en yaku („water”), misschien omdat smeltwater in de bodem wegzakt in plaats van beken te voeden; een tweede lezing gebruikt llullu, iets zachts dat hard wordt, en doelt op lava. De Inca's bezetten de streek tussen 1470 en 1532 en lieten een heiligdom op de top achter, vanaf 1983 opgegraven.

Verschillende routes leiden vanuit de Chileense en Argentijnse laaglanden naar de top en volgen deels oude Inca-paden. De meeste beklimmingen beginnen in het droge seizoen tussen november en maart wanneer sneeuw en ijs de minste problemen veroorzaken.

In 1999 vonden archeologen drie gemummificeerde kinderen uit de Inca-tijd op de top, uitzonderlijk goed bewaard door kou en droogte. Deze ontdekking maakte de berg tot de hoogstgelegen archeologische vindplaats op aarde.