Intihuatana, Urubamba, Rituele steen in Machu Picchu, Peru

De Intihuatana is een rituele steen die direct in de rotsbodem van de top van Machu Picchu is uitgehouwen. Hij heeft een licht hellend bovenvlak en een rechtopstaande zuil die 13 graden naar het noorden helt, met complexe oppervlakken en hoeken. Een granieten blok dat op een plank of altaar lijkt en een rechthoekige basis maken ook deel uit van het beeldhouwwerk.

Deze steen is gebouwd in de 15e eeuw onder de regering van keizer Pachacútec, toen Machu Picchu als belangrijk Inca-centrum diende. Het bleef eeuwenlang verborgen voor de buitenwereld tot explorers het terrein aan het begin van de 20e eeuw bekend maakten.

De Quechua-naam betekent "waar de zon wordt vastgebonden", van inti (zon) en watana (vastbinden). De Inca meenden dat de steen de zon op haar jaarlijkse baan hield; 's middags op de equinoxen en op 11 november en 30 januari werpt hij bijna geen schaduw. De vier zijden van het bovenblok wijzen naar de windstreken.

Het monoliet staat op de top van een natuurlijke heuvel, bereikbaar via twee lange toegangstrappen in het noorden en zuiden; de zuidelijke is over een lang stuk uit één rots gehouwen. De steen is met een touw afgezet en mag niet worden aangeraakt; de top is smal, dus groepen passeren om de beurt.

De naam combineert twee Quechua-woorden: Inti betekent zon en Huatana betekent binden of vasthouden. Deze naamgeving weerspiegelt hoe de Inca de steen zagen als een plek waar zij, symbolisch gezien, de zon zelf konden vangen of verankeren.