Beschermd gebied Phoenixeilanden, Beschermd zeegebied in de Centrale Stille Oceaan, Kiribati

Het Phoenix Islands Protected Area is een zeenatuurreservaat in de centrale Stille Oceaan met acht koraaleilanden. Het gebied beslaat honderden kilometers oceaan met verschillende habitats en onderzeese bergen.

Kiribati droeg het beschermd gebied Phoenixeilanden op 30 januari 2009 voor als UNESCO-werelderfgoed, de eerste nominatie sinds de ratificatie van het verdrag in 2000. Het Werelderfgoedcomité schreef het op 1 augustus 2010 in tijdens zijn 34e zitting in Brasília, waarmee het de grootste en diepste mariene werelderfgoedlocatie werd. Vanaf 1 januari 2015 was commerciële visserij verboden, maar in november 2021 kondigde de regering van Kiribati aan het beschermde gebied te beëindigen om de tonijnvisserij te stimuleren; in 2023 werd het gebied officieel heropend voor commerciële visserij.

De naam van het reservaat komt van de Phoenixeilanden, waarvan de acht lage koraaleilanden ook namen als Hull, Gardner, Sydney en Phoenix dragen. Alleen Kanton (Aba-Riringa) heeft inwoners, ongeveer 25 overheidsmedewerkers met hun gezinnen; de overige eilanden zijn onbewoond. Vijf eilanden zijn aangewezen als Important Bird Area, en trekvogels zoals pijlstormvogels en stormvogels passeren ze.

Het reservaat ligt tussen 1° en 7° zuiderbreedte en 170° tot 176° westerlengte, ongeveer halverwege Australië en Hawaï, waardoor toegang over zee of door de lucht lange afstanden vergt. Kanton (Aba-Riringa) is het enige bewoonde eiland, met ongeveer 25 regeringsmedewerkers en hun gezinnen; de andere zeven eilanden zijn onbewoond. Een kleine zone voor duurzaam gebruik rond Kanton staat beperkte activiteiten toe voor die bevolking, terwijl de rest van de 408.250 km² gesloten is voor commerciële winning.

De onderzoeken van Obura en collega's uit 2000 vonden de riffen van de Phoenixeilanden vrij van de verbleking en koraalziekten die elders in de Stille Oceaan voorkomen, met 20 tot 40 % levend koraal. Golfenergie breekt koraal op de zuidelijke, oostelijke en noordelijke riffen, terwijl kwetsbare tafel- en hertshoornkoralen de beschutte lagunes van Kanton en Orona domineren.