Church of St. John, Christelijke kerk in Mastara, Armenië

Surp Hovanes is een kerk in Mastara in de Armeense provincie Aragatsotn, gekarakteriseerd door een grote centrale koepel ondersteund door vier uitstekende absides in een vierkante rangschikking met naar binnen toe gewelfde ronde muren. Het grondplan combineert een rechthoekige buitenvorm met afgeronde binnenruimten, wat een duidelijk geometrische samenstelling oplevert.

De kerk wordt op de 5e eeuw gedateerd, hoewel drie inscripties van de monnik Grigoras, die zichzelf de bouwer noemt, uit de 7e eeuw stammen. Onderzoek van het metselwerk toonde aan dat ze op een grote 7e-eeuwse reparatie betrekking hebben, niet op de oorspronkelijke bouw. Archaïsche kenmerken ondersteunen de vroege datering: muren van 1,30 m dik, hoefijzervormige apsissen en bogen, grote oude steenblokken en een Griekse inscriptie op de oudste laag. Reparaties volgden in de 10e–13e eeuw; in 1889 liet de dorpspriester de 18e-eeuwse muren eromheen slopen en het monument herstellen, zoals een inscriptie op het pleister van de zuidelijke pijler van de hoofapsis vermeldt.

De kerk gaf haar naam aan de kerken van het „Mastara-type”, waartoe Voskepar (6e eeuw), de Grote kerk van Artik en Harichavank (7e eeuw) en de Heilige Apostelen van Kars (10e eeuw) behoren. Op de muren zijn drie inscripties van de monnik Grigoras bewaard, die zichzelf bouwer van de kerk noemt; ze dateren uit de 7e eeuw.

De kerk staat in het centrum van het dorp Mastara, bij de stad Talin in de provincie Aragatsotn, niet op enkele kilometers van Jerevan. Rond het gebouw staan verschillende oude chatsjkars, dus neem de tijd voor het kerkhof en het interieur. De dikke muren en kleine vensters houden de gebedsruimte donker; acht vensters in de tamboer verlichten de koepel.

Het gebouw voegt een vierkante buitenvorm samen met volledig afgeronde binnenruimten, een ongebruikelijke architectonische eigenschap die het onderscheidt van de meeste andere Armeense kerken. Deze binnenrondheid creëert een verrassende ruimtelijke ervaring bij binnenkomst, in contrast met de strikt geometrische buitenkant.