Arakelots Vank, Middeleeuws kloostercomplex in de provincie Tavush, Armenië

Het klooster van Arakelots bestaat uit twee kerken binnen een ommuurde vesting op een heuveltop: de hoofdkerk, een kleine koepelzaal van 10,25 bij 7,45 meter, tegen de noordmuur gebouwd, en een kleinere eenbeukige basiliek. Een vierkante gavit met tentvormig dak en kruisende bogen sluit westelijk aan op de hoofdkerk. De hoofdkerk is bekleed met melkwitte, gele en blauwe gehouwen stenen en van binnen met kalk bepleisterd.

Het klooster van Arakelots is een stichting uit de 13e eeuw, niet uit de 12e zoals soms wordt beweerd. In de middeleeuwen waren de Aghstev-vallei en haar hellingen dichtbevolkt; het klooster en het bijbehorende dorp vormden een van de grote nederzettingen van de provincie Kayen, een poort op de handelsroutes die Georgië en Aghvank met centraal Armenië verbonden. Er zijn geen literaire vermeldingen bewaard; de enige getuigen van zijn historische leven zijn de steeninscripties. In maart 2025 werden het kloostercomplex en de ruïnes van het aangrenzende oude dorp opgenomen in de lijst van Europese sites die het meest bedreigd worden door vernietiging.

De naam van het klooster, Arakelots, betekent in het Armeens „klooster van de Apostelen”. De hoofdkerk heeft noch beeldhouwwerk noch inscripties, binnen noch buiten; haar enige versiering is de afwisseling van melkwitte, gele en blauwachtige gehouwen stenen in de buitenmuren, terwijl het interieur met kalk is bepleisterd. Binnen zijn resten van muurschilderingen bewaard.

Toegang involves het reizen over een onverharde weg die enige inspanning vereist en geschikte schoenen voor het stijgende terrein. Het is handig om hulp van lokale bewoners in de buurt in te roepen om de ingangspoort te openen.

De ruïnes van de karavanserai liggen ongeveer 80 meter lager dan het klooster, niet een kilometer verderop. Het complex omvat ook een gavit, of zjamatoen, tegen de westmuur van de hoofdkerk, waarvan de kruisende bogen een centrale opening omsluiten die met platen van 20 cm dik is bedekt.