Železná panna, Middeleeuwse toren in České Budějovice, Tsjechische Republiek

Železná panna is een vier verdiepingen tellende gotische toren uit de 14e eeuw aan de Zátkovo nábřeží in České Budějovice, bij de samenvloeiing van de Vltava en de Malše. Het huidige uiterlijk volgt uit een verbouwing na een blikseminslag en brand in 1612. De begane grond diende tot 1825 als gevangenis; in de 19e eeuw werd een directe ingang uitgebroken.

De gotische toren dateert uit de 14e eeuw en maakte deel uit van de middeleeuwse stadsmuur; hij diende ook als wapenopslag, gevangenis en woonruimte. Een blikseminslag veroorzaakte in 1612 brand, waarna de huidige vorm door herbouw ontstond. Tot 1825 zat de gevangenis op de begane grond.

De toren is een monument dat laat zien hoe middeleeuwse steden hun verdedigingswerken bouwden. Zijn stenen constructie onthult de technieken en materialen die oude bouwmeesters gebruikten.

De toren staat aan de Zátkovo nábřeží bij de samenvloeiing van de Vltava en de Malše, op korte loopafstand van het stadscentrum. Sinds 2005 is hij openbaar toegankelijk, maar alleen op bepaalde dagen tussen mei en september; controleer daarom de openingsdagen voor u vertrekt.

De naam van de toren komt van een legende dat er een martelwerktuig, de ijzeren maagd, in werd bewaard. Een replica van dat werktuig uit 2004 staat op de bovenste verdieping, en sinds 2017 herbergt de toren de enige permanente tentoonstelling in Tsjechië over Přemysl Otakar II.