Staré proboštství, Proostenwoning in Hradčany, Praag, Tsjechië

Staré proboštství is een vroegbarok huis op de derde binnenplaats van de Praagse Burcht, ten zuiden van de Sint-Vituskathedraal. De westelijke ingang heeft een zware tweevleugelige deur met gesneden houten panelen, een stenen reliëf van twee engelen die het wapen van proost Jan František Rasch dragen, en een Latijnse inscriptie. In de oostmuur bleven fragmenten van de romaanse gevel en een klein romaans tweelingvenster bewaard.

Archeologische opgravingen tonen dat hier in de 10e eeuw een houten gebouw stond, waarschijnlijk de woning van de eerste twee bisschoppen van Praag, Thietmar en Adalbert. In de eerste helft van de 11e eeuw kwam er een stenen romaanse bisschopsresidentie voor in de plaats, vermoedelijk het oudste stenen woonhuis van Bohemen, naast de Sint-Mauritiuskapel. Na een brand in de 12e eeuw werd het herbouwd en vergroot; in 1486 verwierf het kapittel het gebouw en tot 1880 woonden de proosten hier.

De naam Staré proboštství verwijst naar de proost van het metropolitaanse kapittel van Sint-Vitus, die hier van 1486 tot 1880 woonde. Daarna verhuisden de proosten naar de Nieuwe Proosdij aan het Sint-Jorisplein. Het gebouw huisvest nu kantoren van medewerkers van het Sint-Vituskapittel.

Het gebouw staat op de derde binnenplaats van de Praagse Burcht, ten zuiden van de Sint-Vituskathedraal, en is niet voor bezoekers opengesteld; de kantoren behoren tot het metropolitaanse kapittel. Kijk vanaf de kathedraalkant door het met koperen reliëfs versierde hek tussen huis en kathedraal om de in 1928-1935 blootgelegde fundamenten van de gesloopte Sint-Mauritiuskapel en de romaanse basiliek te zien.

Een zandstenen standbeeld van Sint Wenceslas van 1662 staat in een nis aan de zuidwesthoek van het gebouw. Het beeld werd gemaakt door Jan Jiří Bendl, een opmerkelijk kunstenaar van zijn tijd wiens werk hier een van de weinige originele werken uit die periode blijft.