Cividade de Terroso, Keltische walburcht in Terroso, Póvoa de Varzim, Portugal

Cividade de Terroso is een bergfort op verhoogd terrein met oude stenen structuren en verdedigingsmuren die de oorspronkelijke indeling tonen. De opgegraven locatie bevat meerdere niveaus van woonstructuren die verschillende bouwfasen en de ontwikkeling van de nederzetting weergeven.

Cividade de Terroso werd tussen 900 en 800 v.Chr. gesticht, toen bewoners van de vruchtbare vlakten van Beiriz en Várzea naar de heuvel trokken; eivormige kuilen, in 1981 opgegraven door Armando Coelho, bevatten scherven van vier oudere vazen. De nederzetting werd rijk door Middellandse Zeehandel, vooral onder Carthaags gezag in het zuidoosten van Iberië. Na de moord op Viriathus in 138 v.Chr. verwoestte Decimus Junius Brutus de stad; later werd ze herbouwd en sterk geromaniseerd, en vanaf de 1e eeuw n.Chr. verlaten toen de bewoning naar de kustvlakte verschoof.

De plaatselijke overlevering van 1758 noemde de heuvel Monte da Cividade en hield hem voor een „stad van de Moren“; de pastoor van Terroso noteerde dat karren bakstenen uit de ruïnes naar Póvoa de Varzim brachten. In 1906 liet Rocha Peixoto door António dos Santos Graça opgravingen financieren met 25 arbeiders; de vondsten gingen naar musea in Porto.

De site ligt op de 152 meter hoge Cividade-heuvel in Terroso, aan de oostrand van Póvoa de Varzim en minder dan 5 km van de kust; de noordzijde wordt afgeschermd door de Monte de São Félix. De toegang loopt via lokale wegen naar de top, waar het gemeentelijke archeologische centrum bij de ingang van de akropolis staat. De bodem is ongelijk, met drie muurringen op de helling.

In 1909, na de dood van archeoloog Rocha Peixoto, werden stenen van de Cividade gebruikt om straten in Póvoa de Varzim te plaveien, waaronder de Rua Santos Minho en de Rua das Hortas; dat ging door tot na de bescherming van de site in 1961. De eerste opgravingen, gefinancierd door António dos Santos Graça op aandringen van Peixoto, begonnen op 5 juni 1906 met 25 arbeiders.