Kizil Caves, Boeddhistisch grottencomplex in Xinjiang, China.

De Kizil-grotten omvatten 236 genummerde grottempels, uitgehouwen in een rotswand aan de noordelijke oever van de Muzat in het district Baicheng in Xinjiang, 65 km ten westen van Kucha. De openingen liggen in rijen over ongeveer 2 km rots, veel omlijst door leemstenen of stenen gevels met houten balkons, looppaden en trappen; de hogere holen zijn direct in het gesteente uitgehakt. Ongeveer twee derde bestaat uit monnikscellen zonder schilderingen.

De grotten werden vanaf de 3e eeuw na Chr. uit de rots gehouwen, de oudste worden rond het jaar 300 gedateerd, en de meeste werden rond het begin van de 8e eeuw verlaten nadat de Tang-invloed het gebied bereikte. Het complex diende het Tochaarse koninkrijk Kucha, waar de Sarvastivadin-school van het Hinayana-boeddhisme heerste. In 2014 werd het ingeschreven op de UNESCO-Werelderfgoedlijst als onderdeel van de Zijderoutes: het routenetwerk van de Chang'an-Tianshan-corridor.

De schilderingen bezorgden Kizil de naam 'zee van verhalen': meer dan honderd jataka-vertellingen en ruim zestig episodes uit het leven van Boeddha zijn hier geschilderd. De plafonds van de grotten met middelpijler dragen ruitvormige panelen, en overschilderde muren tonen twee of drie lagen uit opeenvolgende perioden.

De grotten zijn uitgehouwen in de klif op de noordelijke oever van de Muzat-rivier, ongeveer 65 km ten westen van Kucha in het district Baicheng. De genummerde grotten lopen van oost naar west over bijna 2 km rots, en het terrein is verdeeld in vier zones: ten westen van het dal, in het dal, ten oosten van het dal en op de achterste heuvel. Veel grotten bereikt men via smalle looppaden en trappen op de wand, waar de ondergrond ongelijk is.

De grotten gebruiken overvloedige blauwe pigmenten, enkele gemaakt van kostbare lapislazuli uit Afghanistan, wat diepe handelsbetrekkingen onthult. Deze zeldzame materialen vertellen van verre culturele contacten langs de Zijderoute.